Cəfər Cabbarlı Mirzə Fətəli haqqında
Mirzə Fətəli Axundov əski sxolastik ədəbiyyatdan, Şərqin yekrəng, qəzəl, qəsidə və rubai ədəbiyyatından birinci olaraq ayrılıb yeni bir ədəbiyyat şəklinə ayaq basan və Azərbaycan teatr ədəbiyatının ilk təməl daşını qoyan ədibdir.
Bəlli olduğu üzrə Azərbaycan ədəbiyyatı Füzulidən sonra öz originallığını itirmiş bir halda idi.
Nizami GƏNCƏVİ (1141-1209)
SÖZ QOŞMAĞIN FƏZİLƏTİ HAQQINDA
(“Sirlər xəzinəsi” poemasından)
İlk dəfə tərpənəndə sözdən güc aldı qələm,
Sözdən doğuldu ilk hərf… şahiddir bütün aləm.
Xəlvət pərdəsini ki qaldırdılar, atdılar,
Öncə söz cüvələndi. Sözdən can yaratdılar.
Aliq NAĞIOĞLU
O, bu gün mərkəzi ofisdən qayıtmışdı. Yeməkxanada ayaqüstü mənimlə görüşdü və eşitdirdi ki, işdən sonra bir yerdə oturmağımız məsləhətdir. Ona qədər isə bayırın səliqə-sahmanı ilə məşğul olan, ikimizin də həmkəndlimizin başına gətirilən konflikti qıraqdan seyr edərək müdaxilə etməmiş, təsadüfən otağa daxil olsa da, dərhal siqaret çəkmək bəhanəsi ilə uzaqlaşmışdı. Düzü, bura işə durandan, ona həmişə daxili ehtiyac hiss edirdim.
(Şairə Fərqanə Mehdinin “Təndir” şeirindən təsirlənərək)
Bəribaşdan deyim ki, bu yazımla araşdırma aparıb, hörmətli şairəmiz Fərqanə Mehdinin yaradıcılığını təhlil etmək fikrindən çox-çox uzağam. Çünki mətbuatda Fərqanə xanımın yaradıcılığı haqqında, görkəmli yazarlarımız kifayət qədər samballı fikirlər söyləyib, təriflər deyiblər. Bircə, onu deyə bilərəm ki, bu yazılanların hamısı, insafən ürəkdəngələn və yaradıcı bir insanın zəhmətinə verilən əsl qiymətdir.
Bəs, görəsən, məni Fərqanə Mehdinin yaradıcılığına istiqamətləndirən hansı hisslərdir?
“Bəngü” nəşriyyatı (Türkiyə, Ankara) görkəmli şairimiz Məmməd İsmayılın seçilmiş əsərlərindən ibarət 408 səhfəlik “Unutduğun yerdəyim” adlı şeir kitabını çap edib. Şeirləri Anadolu türkcəsinə tanınmış yazar İmdat Afşar uyğunlaşdırıb. M.İsmayılın qələm dostu, dəyərli ədəbiyyat adamı Ali Akbaş kitaba geniş “önsöz” yazıb. Həmin “önsöz”ü oxuculara təqdim edirik:
(1975 Ankara; Ankara Üniversitesi, Dil ve Tarih Cografya Fakültesi, Turk Dili ve Edebiyatı bölümünü bitirip. Bir süre Gazi Universitesi Türk Halk Edebiyati anabilim dalında yüksek lisans yaptı. Okuldan sonra Ankara’nın çeşitli ilçelerinde 4 sene ögretmenlik olarak çalıştı. Ve son on senedir New York’ta yasamaktadır. www.edebiyazilar.com adresinde yazıları yayınlanmakta ve yakında piyasada çıkacak olan kısa öykülerinden oluşan kitabının son hazırlıkları içindeler.)
Tanrının unutduğu söz
…Biz yola çıxanda səhərdi. Günəş Xəzərin üstündən təzəcə çırtlayıb Bakını oyandırmağa başlayırdı. Hələ qaş-qabağını tökməmişdi Bakı, hələ küçələri izdihamsız, adamları gülərüzdü.
Bir neçə şairlə Muğana – Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin düzənlədiyi görüşə -Salyan və Cəlilabad ədəbi mühitiylə təmasa yollanırdıq. Əslində adı bir qədər rəsmi səslənən tədbirdən daha çox bir gəziydi bu, bəlkə – paytaxtdan bölgəyə, mürəkkəbdən sadəliyə bir qaçışdı… Çoxdandı görüşmədiyimiz qələm dostlarımızla yol yoldaşı olmaq bəhanəsiydi. Və bütün gözəl görüşlər kimi xoş bir həyəcan qoxuyurdu.
BİR SƏMƏNDƏR QUŞUYAM
Ahı göylərə çıxan,
(Nə çox kənardan baxan!..)
Özünü oda yaxan
Bir səməndər quşuyam.
Yoxdur qorxum, qadağam,
Öz qəlbimdir – öz ağam.
Nadanlardan uzağam,
Qananın sirdaşıyam.
ELƏMİ?!.
Yenə fikrin külüngünü saplayıb,
Ha qazırsan daşa çıxır, eləmi?..
Sevincinin qazanı boş, min hayıf,
Qəm qaşıqda qoşa çıxır, eləmi?..
Alisya Rıbalko – Polyak şairi və çevirməni. 1960-cı il iyul ayını 4-də Vilnüsdə doğulub. Vilnüs Universitetinin biologiya fakültəsini bitirib. Yaradıcılığa 1976-cı ildən başlayıb. Vilnüs İnsan Genetika Mərkəzində elmi işçi kimi fəaliyyət göstərib. Hal-hazırda Berlindəki Şarite Universiteti Xəstəxanasında çalışır. 1991-ci ildə Slovakiya Yazıçılar Birliyi tərəfindən təltif edilib. Bir neçə şeirlər kitabının müəllifidir. Litva və içveç şairlərinin bir çox şeirini polyak dilinə çevirib. 1995-ci ildən Litva Yazıçılar Birliyinin üzvüdür.