Nərmin MƏMMƏDLİ
Hər zamankı kimi mövzunu seçdikdən sonra araşdırmalarıma başladım. Qarşıma diqqət çəkici məqamlar çıxdı. Onları sizlərlə də bölüşmək istəyirəm. İlk öncə qeyd edim ki, türk tarixində bayraq anlayışı daha çox İslamdan sonrakı dövrlərin əhatəsində öyrənilib. Xüsusən digər türk xalqları ilə müqayisədə daha çox Osmanlı türklərinin bayraqları araşdırılıb, buna dair kitablar nəşr olunub.
Seyran SULEYMAN /QIRIM/
(QIRIMTATAR-AZERBAYCAN EDEBIY ALÂQALARINA DAIR)
“Yıldız”* mecmuasınıñ bu yılki ilk sanında meşur azerbaycan şairleri Samed Vurğun ve Bahtiyar Vahabzadeniñ şiirlerini ana tilimizde oqup, bir şeynen ölçenmez bir zevq aldım. Mına qayda şiir, mına qayda istidat! “Men bir bala, sen bir ana/Şay olğan soñ, bağlım saña/Qaysı yurtqa, qaysı yana/Ep uçsam da, yuvam sensiñ/Elim, künüm, evim sensiñ!”, – dep yaza Samed Vurğun özüniñ “Azerbaycan” adlı şiirinde. Temiz qalpten çıqqan şu çın satırlar qırımtatarlağa da ğayet yaqındır. Bahtiyar Vahabzadeniñ “Menim ana tilim” adlı şiiri de sanki dersiñ bizge dep yazılğan: “Farqına barmayıp aqnen qaranıñ/İnsan bar, öz tilin yat sayar bugün/Dedesi bu tilde cebe alğannıñ/Ozü diger tilde söz yayar bugün”…
İsmayıl Qaspralı – 160
Xeyrulla MƏMMƏDOV
…Nəcib, …cəsarətli olan türk millətinin pərakəndə düşüb Səddi-Çindən Ağ dənizə qədər çayradığı halda nüfuzsuz… qaldığı lisansızlığından, yəni lisani-ümumiyə malik olmadığından irəli gəlmişdir.
İ.Qaspralı
“Tərcüman” (1883-1916) XIX əsrin sonu, XX əsrin əvvəlində Rusiya müsəlmanları mühitində nəşr edilən qəzet və jurnalların ən uzunömürlüsü, geniş miqyasda yayılanı və iki ay “Ziyayi-Qafqasiyə”, səkkiz il yarım “Kəşkül”, bir il doqquz ay “Şərqi-Rus”, 1905-ci il inqilabından sonra Qafqazda, Krımda, Volqaboyunda, Türküstanda çıxan müxtəlif məsləkli dövri mətbuat orqanları (“Həyat”, “İrşad”, “Tanq”, “Molla Nəsrəddin”, “Vətən xadimi”, “Nur”, “Azad xalq”, “Yıldız”, “Əl-əsəri-Əl-cədid”, “Əl-islah”, “fikir”, “İdil”, “Dan yıldızı”, “Vaxt” və s.) ilə paralel fəaliyyət göstərmişdir.
Araz Yaquboğlu /“Qızıl qələm” mükafatı laureatı
Sazlı-sözlü adamlar el-oba arasında həmişə ucada tutulub, hörmətli başbilən sayılıblar. Belə adlı-sanlı, könülləri fəth eyləyən ustad aşıqlardan biri də Aşıq Hacı Göyçəlidir.
Bayramov Hacı Abbas oğlu 22 iyun 1931-ci ildə Göyçə mahalının Daşkənd kəndinin “Hacı Qurban” yaylağında anadan оlub. Hələ uşaq yaşlarından aşıqlığa həvəs göstərən Hacını atası (o, sazın-sözün vurğunu idi) Qərib Abbas 1945-ci ildə həmkəndlisi Aşıq Abbasəli Nəzərova şəyird vermiş və bir ildən sonra Bala Məzrəli Aşıq Hüseynin yanına şəyirdliyə göndərmişdir. Aşıq Hacıda olan fitri istedadı nəzərə alan qüdrətli sənətkar Qanlılı Aşıq Mehdi 1947-1950-ci illərdə ona ustadlıq etmişdir.
Əkbər QOŞALI
Bu il Yusif Günaydının 60 yaşı tamam oldu – o, indi 60-ın üstündədir.
Bu il Yusif Günaydının müəllifi olduğu “Qərib axşamlar”ın 1 yaşı tamam oldu. – O, öz verilişi ilə neçə uğur qazansa da hələ sıradakı böyük uğur(lar)ın birinci addımını atdı yəni..!
Mən bu yazıda nə onun öz yubileyindən, nə də populyar verilişindən söz açacağam. Bu dəfə onun Yusif kimi Yusif (gözəl), halımızı, günümüzü aydınladan “Mozaikalar”ından söz açacağam.
Soylu ATALI
I. DUYĞULARIN SARVANI
Yolun başlanğıcına qədər də yol var. Yol istəyən Yolun başlanğıcına qədər yolayrıcına gəlib çatır. Yaradıcılıq da bundan sonra başlayır. Yaradıcı ömür daim yol üstə olur. Axtarışlar yolu, yaradıcılıqlar yolu insandan sonsuz, tükənməz eşq istəyir. Eşq olmasa Ömür qurulmur. Dolanmaq üçün yaşayanların yolu həyat yoludur – təbii, fiziki taleyin ixtiyarında olmaqdır. Özünü tapmaq üçün yaşayanların yolu həyatdan üstün olmaqdır.
(Qabdulla Tukay. Samanbazarı, yaxud yeni Kəsikbaş. Bakı. 2011)
Bu yaxınlarda (23-26 aprel 2011) tatar xalqının böyük oğlu Qabdulla Tukayın anadan olmasının 125 illiyi Kazanda dövlət səviyyəsində təntənəli surətdə qeyd edildi.
NEMƏT QASIMLI, əməkdar mədəniyyət işçisi
Usta Abdulla yaradıcılığının mühüm bir hissəsini əxlaqi-didaktik şeirlər təşkil edir. Demək olar bütövlüklə həmin düşüncənin daşıyıcısına çevrilir və özlüyündə aparıcılıq təşkil edir. Digər istiqamətdə didaktik-əxlaqi şeirlərin təqdimi anlamında bir spesipiklik də var. Bu Usta Abdullanın bütün şeirlərini əhatə etməsi ilə bağlıdır.
dos.dr. Pərvanə Məmmədli
İranda uzun bir vaxt toplum halda yaşayan türk ellərini son dövrlərdə inzibati ərazi bölgüsü adı altında bir-birindən ayıraraq fars mühitinə uyğunlaş¬dırmağa çalışmışlar. Bundan başlıca məqsəd dili və mədəniyyəti yasaq edilmiş, ayrı-ayrı inzibati-ərazi vahidlərində yaşayan böyük bir xalqı farslaşdırmaq idi.
13-21 Mayıs 2011 tarihlerinde Kazakistan’da 3 Türkoloji Kongresine katıldım. Mayıs ayında Kazakistan’a yaptığım bu ziyarette ayrıca 16 Mayıs tarihinde Almatı’daki El-Farabi Kazak Devlet Üniversitesinde Sovyet dönemindeki ünlü Kazak Tarihçisi Ermukhan Bekmakhanov Okumalarına ve 25-27 Mayıs tarihinde Astana’da Dünya Kazakları Kurultayına da katıldım. Yani 12 – 29 Mayıs arasındaki yaklaşık iki haftadan fazla bir zaman süren seyahat çok yoğun ve verimli geçti. 17 gün gibi kısa bir zaman diliminde 5 uluslararası toplantının peşpeşe sırayla gelmiş olması benim için büyük bir şans oldu. Böylece çok kısa zamanda bu önemli toplantılara katılma imkanı oldu.