İCTİMAİ

Fransada Xurşidbanu Natəvanın heykəlinin təhqir edilməsinə qarşı Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi nümayəndələrindən – BƏYANAT

Görkəmli Azərbaycan şairi və ictimai xadimi Xurşidbanu Natəvanın Fransanın Evian-le ban şəhərində 2017-ci ildə ucaldılmış heykəlinə qarşı edilmiş nalayiq hərəkət vandalizm, ümumilikdə mədəniyyət amilinə qarşı atılmış təhqiredici addımdır. Xurşidbanu Natəvan Azərbaycan tarixinin ən parlaq simalarından biridir. O yaşadığı dövrdə istər mədəniyyətə göstərdiyi xidmətlərə, istərsə də insanların gözəl yaşamı üçün gördüyü işlərə görə bu gün də minnətdarlıqla xatırlanır. O həm şair kimi, həm də xeyriyyəçi kimi parlaq fəaliyyəti ilə tarixləşmişdir.  Biz Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin Türk dünyasının müxtəlif ölkələrindən olan üzvləri olaraq Azərbaycanın görkəmli şairi Xurşidbanu Natəvanın heykəlinə qarşı edilmiş bu hərəkəti qınayır və bu kimi addımların yolverilməz olduğunu bəyan edirik.

Statement from representatives of the World Young Turkish Writers Union against the insulting of Khurshidbanu Natavan’s statue in France

The indecent act against the statue of the prominent Azerbaijani poet and public figure Khurshidbanu Natavan erected in 2017 in Evian-le-Bain, France is vandalism and an insulting step against the notion of culture in general. Khurshidbanu Natavan is one of the brightest figures in the history of Azerbaijan. Even today, she is gratefully remembered for the services she rendered to culture and the work she did for the better life of people during her lifetime. She is noted for her brilliant activity both as a poet and as a philanthropist. We, as members of the World Young Turkish Writers Union from different countries of the Turkic world, condemn this action against the statue of the prominent poet of Azerbaijan Khurshidbanu Natavan and declare that such actions are unacceptable.

Déclaration des représentants de l’Union Mondiale Des Jeunes Ecrivains Turcs contre l’insulte à la statue de Khurshidbanu Natavan en France

L’acte indécent contre la statue de l’éminent poète et personnalité publique azerbaïdjanaise Khurshidbanu Natavan, érigée en 2017 à Evian-le-Bain, en France, constitue du vandalisme et une mesure insultante contre le facteur culturel en général. Khurshidbanu Natavan est l’une des figures les plus brillantes de l’histoire de l’Azerbaïdjan. Aujourd’hui encore, on se souvient de lui avec gratitude pour ses services à la culture et le travail qu’elle a accompli pour améliorer la vie des gens. Elle reste dans l’histoire à la fois comme poète et comme philanthrope.Nous, en tant que membres de l’Union Mondiale Des Jeunes Ecrivains Turcs de différents pays du monde turc, condamnons cette action contre la statue de l’éminent poète azerbaïdjanais Khurshidbanu Natavan et déclarons que de telles actions sont inacceptables.

Fransiyadagi Xurshidbonu Notavon haykali tahqirlanishiga qarshi Jahon yosh turk yozuvchilar uyushmasi vakillaridan bayonot.

Atoqli ozarbayjon shoirasi va jamoat arbobi Xurshidbonu Notavonning 2017-yili Fransiyaning Evian-les-Bains shahrida o‘rnatilgan haykaliga nisbatan qilingan nomaqbul harakat vandalizm va umuman, madaniy qadriyatlarga nisbatan tashlangan haqoratli qadamdir. Xurshidbonu Notavon Ozarbayjon tarixidagi eng yorqin shaxslardan biridir. Oʻz davrida ko‘rsatgan xizmatlari, insonlarning farovon hayot kechirishi yo‘lida amalga oshirgan saʼy-harakatlari sababli bugun ham uning nomi hurmat bilan yodga olinadi. Biz, Turk dunyosining turli davlatlarida faoliyat koʻrsatuvchi Jahon Yosh Turk Yozuvchilar uyushmasi a’zolari sifatida Ozarbayjonning atoqli shoirasi Xurshidbonu Notavon haykaliga nisbatan qilingan bunday tahqirlovchi harakatni qoralaymiz va bu kabi xatti-harakatlarga aslo yo‘l qo‘yib bo‘lmasligini maʼlum qilamiz.

Fransa’da Hurşitbanu Natevanın heykelinin aşağılanmasına karşı, Dünya Genç Türk Yazarlar Birliği temsilcilerinden bildiri!

Ünlü Azerbaycan şairi ve önemli şahsiyetlerinden Hurşitbanu Netevan’a Fransa’nın Evian-le ban şehrinde 2017 yılında açılmış anıtının aşağılanması olayı ,barbarlık genel olarak da kültürel değerlerin aşağılanması olgusudur. Hurşitbanu Netevan Azerbaycan tarihinin en güzide şahsiyetlerinden biridir. Yaşadığı dönemde gerek kültürel faliyetleri,gerekse insanlığa hizmetiyle ,günümüzde minnettarlık ve saygıyla anılmaktadır.O hem şair, hemde hayırsever vatandaş olarak, parlak faliyetiyle tarihe iz bırakmıştır. Biz Dünya Genç Türk Yazarlar birliğinin ,Türk dünyasının değişik ülkelerindeki  oluşan temsilcileri olarak Azerbaycan’ın ünlü şairi Hurşitbanu Netevan’a karşı bu çirkin saldırıyı kınıyor, bu tür saldırıların ırkçılık ve evrensel kültür değerlerine saygısızlık olarak değerlendiriyoruz.

ЗАЯВЛЕНИЕ представителей Всемирного союза молодых турецких писателей против оскорбления статуи Хуршидбану Натаван во Франции.

Непристойный поступок против памятника выдающемуся азербайджанскому поэту и общественному деятелю Хуршидбану Натаван, установленному во французском Эвиан-ле-Бен в 2017 году, является вандализмом и оскорбительным шагом против культурного фактора в целом. Хуршидбану Натаван-одна из самых ярких фигур в истории Азербайджана. И сегодня её с благодарностью вспоминают за заслуги, которые она оказала культуре, и за работу, которую она проделала для лучшей жизни людей при жизни. Она известна своей блестящей деятельностью как поэта, так и мецената. Мы, как члены Всемирного союза молодых турецких писателей из разных стран тюркского мира, осуждаем эту акцию против статуи выдающейся поэтессы Азербайджана Хуршидбану Натаван и заявляем, что такие действия недопустимы.

Франциядағы Хуршидбану Натеванның мүсінін қорлауға қарсы  Дүниежүзі жас түркі Жазушылар Одағы мүшелерінің  Мәлімдемесі

2017 жылы Францияның Эвиан-ле-Бен қаласында орнатылған белгілі әзербайжан ақыны және қоғам қайраткері Хуршидбану Натеванның мүсініне қарсы жасалған жалпы адамдық қасиеттен ада әдепсіз, вандализм мен жалпы мәдени факторға қарсы жасалған қорлық қадам болып табылады. Хуршидбану Натаван – Әзербайжан тарихындағы ең жарқын тұлғалардың бірегейі. Көзі тірісінде мәдениет саласында жасаған қайраткерлігі мен азаматтығы, халықтың жақсы өмір сүруі үшін атқарған еңбегі бүгінде ризашылықпен еске алынады. Ол ақын ретінде де, меценат ретінде де тамаша қызметімен ерекшеленеді. Түркі әлемінің түкпір-түкпірінен рух біріктірген Дүниежүзі жас түркі Жазушылар Одағының мүшелері ретінде Әзербайжанның көрнекті ақыны Хуршидбану Натеванның мүсініне қарсы жасалған озбырлықтың барлық түрін айыптаймыз, жағдайды үнемі назарымызда ұстаймыз, мұндай әрекеттің қайталануына жол берілмейтінімізді мәлімдейміз.

1. İntiqam Yaşar – Azərbaycan Respublikası
2. Özgür Bacaqsız -Türkiyə Respublikası
3. Erkinbek Serikbay- Qazaxıstan Respublikası
4. Sayat Kamşiger – Qazaxıstan Respublikası
5. Gülnaz Fayzulla- Qazaxıstan Respublikası
6. Mehrinaz Abbas – Özbəkistan Respublikası
7. Dilroba Norqulova – Özbəkistan Respublikası
8. Rizkul İzzatova -Qırğız Respublikası
9. Bekbolat Sarıbay – Qırğız Respublikası
10. Ayşən Rəhim -Azərbaycan Respublikası
11. Ümid Nəccari – Güney Azərbaycan
12. Ramin Cəbraili Yaşar – Güney Azərbaycan
13. Rahmat Babacan- Özbəkistan Respublikası
14. Ənvər Aykol – Türkiyə Respublikası
15. Dərya Akdemir -Türkiyə Respublikası
16. 16. Jamshid Nurqul Özbəkistan Respublikası
17. 17. Asliddin Yunusov – Özbəkistan Respublikası

24.01.2024-cü il (saat 12:00) tarixində Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə Özbəkistanın “Kitab dünyası” qəzetinin baş redaktoru, tanınmış şair-publisist Xasiyyət Rüstəmin Azərbaycanda çap olunmuş kitablarının təqdimat törəni təşkil olunacaq. AYB-nin katibi Səlim Babullaoğlunun moderatorluğu ilə baş tutacaq tədbirə yazarlar, ictimaiyyət nümayəndələri, oxucular dəvətlidir.

Ünvan: Azərbaycan Yazıçılar Birliyi, (Bakı, Xaqani 25)

Gəncliyə Yardım Fondunun və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə “Tariximizdən günümüzə irfan mədəniyyətimiz və könül ərləri” adlı tədbir keçirilib.
Gəncliyə Yardım Fondunun və Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin birgə təşkilatçılığı ilə Rəşid Behbudov adına Dövlət Mahnı Teatrında Mövlanə Cəlaləddin Ruminin vəfatının 750-ci il dönümünə həsr olunmuş “Tariximizdən Günümüzə İrfan Mədəniyyətimiz və Könül Ərləri” adlı tədbir keçirilib. Tədbirdə dövlət rəsmiləri, millət vəkilləri, QHT sədrləri, Türkiyə səfirliyinin müşavirləri və mətbuat nümayəndələri iştirak edib.
Torpaqlarımızın azadlığı uğrudan canlarından keçən şəhidlərin əziz xatirəsi 1 dəqiqəlik sükutla yad edilib, Azərbaycan Respublikasının Dövlət Himni və Türkiyə Respublikasının İstiqlal Marşı səsləndirilib. Bununla açıq elan edilən tədbirdə daha sonra “İrfan Mədəniyyətimizin Könül Ərləri” adlı videoçarx izlənilib.
Gəncliyə Yardım Fondunun prezindeti Ahmet Tecim çıxış edərək irfan mədəniyyətimizin zəngin olduğunu və coğrafiyamızda tarixdən bugünədək könül ərlərinin insanın qəlbinə toxunaraq cəmiyyətin mənəvi duyğular üzərində qurulmasında böyük rol oynadığını qeyd edib.
Türkiyənin Azərbaycandakı fövqəladə və səlahiyyətli səfiri Doç. Dr. Cahit Bağcı irfan mədəniyyətimizlə bağlı keçirilən tədbirin gənc nəslə ötürülməsi baxımından xüsusi əhəmiyyətə malik olduğunu bildirib və təşkilatçılara təşəkkür edib.
Milli Məclisin Mədəniyyət Komitəsinin sədri Fazil Mustafa tarixə nəzər yetirəndə elm-irfan sahiblərinin bütün aspektlərdə həmişə cəmiyyətə fayda veriblər, onlar insanlarda sevgi, şəfqət, barış, mərhəbət duyğularını aşılamağa çalışıblar, deyə çıxış edib.
Dini Qurumlarla İş üzrə Dövlət Komitəsinin sədr müavini Gündüz İsmayılov və Qafqaz Müsəlmanlar İdarəsinin sədr müavini Qəmər Cavadlı çıxışlarında Azərbaycanda istər dövlət səviyyəsində, istərsə də vətəndaşlar tərəfindən mənəvi dəyərlərə diqqət və hörmətin hər zaman olduğunu qeyd ediblər, həmçinin tədbirlərin keçirilməsi və irfan mədəniyyətimizin xatırladılmasının vacib olduğunu vurğulayıblar.
Təşkilat komitəsi adından çıxış edən Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin başqanı İntiqam Yaşar iştirak etikləri üçün qonaqlara təşəkkürünü billdirib və dəyərli mövzu ətrafında keçən bir neçə saatın insanlara zövq verəcəyini ifadə edib.
Daha sonra Türkiyə Sabahattin Zaim Universiteti İlahiyyat fakültəsinin dekanı Prof. Dr. Hasan Kamil Yılmaz bəy mövzu ilə bağlı geniş çıxış edib.
Sadiq Novruzov və Abdullatif Çağının təqdimatında ilahilər dinlənilib.
Tədbirin sonunda millət vəkili Ceyhun Məmmədov və Türkiyənin Azərbaycandakı səfiri Doç. Dr. Cahit təşkilat komitəsi ilə birlikdə qonağa hədiyyələr təqdim ediblər.
Kollektiv foto ilə tədbirə yekun vurulub.

9 Yanvar 2024-cü il tarixində saat 15:00-da Sumqayıt şəhər Poeziya Evində Əli Kərim adına Sumqayıt şəhər Poeziya Evinin təşkilatçılığı əsasında Qazaxıstan Yazıçılar Birliyinin üzvü, qazax şairi Tanagöz Tolkınqızının iştirakı ilə Azərbaycan-Qazaxıstan ədəbi-mədəni əlaqələrinə həsr olunmuş dəyirmi masa keçirilib.

Əli Kərim adına Poeziya Klubunun müdiri, şair İbrahim İlyaslı tədbiri açıq elan etdikdən sonra yazarların bir-biri ilə yaxından tanışlığı və ayrı-ayrı türkdilli ölkələrlə ədəbi münasibətlərin yaradılması məqsədi ilə təşkil olunan dəyirmi masanın rolunun böyük olduğunu və bu tip görüşlərin türk xalqları arasında öz faydasını verəcəyini bildirərək qazax şair Tanagöz Tolkınqızını tədbir iştirakçılarına təqdim edib.

T.Tolkınqızı görüş iştirakçılarını salamladıqdan sonra həyat yolundan və yaradıcılığından bəhs edərək şeirlərindən söyləyib.

Sumqayıt şəhər İcra Hakimiyyətinin nümayəndəsi Fərman Kazımov türkdilli xalqların ədəbiyyatının öyrənilməsində tərcüməçilərin yetişdirilməsinin vacibliyini bildirib. Türk ədəbiyyatının təkcə türkdilli xalqlar arasında deyil, həm də dünya miqyasında tanınması məqsədi ilə ədəbi-mədəni əlaqələrin qurulmasının əhəmiyyətindən danışıb.

Şair və yazıçılardan: Gülnarə Cəmaləddin, Xatirə Fərəcli, Hikmət Fərzəli, Polad Məmmədov, Əbülfəz Əhməd, Lilpar Cəmşidqızı, Aygün Fikrətqızı; mədəniyyət işçiləri: Əli Niyazbəyli, Elnarə Rəşidova, Şəmistan Muradxanlı, Aytəkin İsmayılova və başqaları öz çıxışlarında türkdilli xalqlarla ədəbi-mədəni əlaqələrin daimi olmasını arzulayıblar.

Tanagöz Tolkınqızı DGTYB-nin başqanı şair İntiqam Yaşar tərəfindən Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin diplomuna layiq görülüb.

Sonda peşəkar foto-müxbir Şakir Rəhman tərəfindən xatirə şəkilləri çəkilib.

Məlum olduğu kimi, ötən ay Güney Azərbaycanın məşhur ozanı Aşıq Çingiz Mehdipurun rəhbərlik etdiyi Təbrizin “Dalğa” musiqi qrupu dördillik fasilədən sonra yenidən Bakının qonağı olub. 1990-cı ildə Təbrizdə Çingiz Mehdipurun rəhbərliyi ilə yaradılan “Dalğa” qrupu  aşıq musiqisini yeni üslubda dünyanın bir çox ölkələrində təbliğ edib. Güneyli sənətçilərin bu taylı həmkarları ilə birlikdə ərsəyə gətirdiyi maraqlı və zəngin repertuar Heydər Əliyev Sarayında baş tutub. İfa edilən musiqilər konsertə toplaşmış çoxsaylı aşıq yaradıcılığı izləyicisini milli musiqimizin heyranedici aləmində ruhi-mənəvi birliyə qovuşdurdu. Sözügedən konsert proqramında  güneyli-quzeyli sənətçilər bir araya gəldilər. Güneyli Aşıq Cavad Məhərrəmi, Aşıq Məhbub Əbdu, Aşıq Salar Mehdipur, Aşıq Xatirə Məhəmmədxanlı, Quzeydən isə Aşıq Əli Zeynalabdinov, Məhsəti Cabbarova, Mirələm Mirələmov, Anar Şuşalı, Aşıq Nazim Quliyev və digər sənətçilər həmin gün Heydər Əliyev Sarayının səhnəsində öz yeni ifalarını təqdim etdilər. Təqdim edilən kompozisiya və digər solo təqdimatlar salonda  yük­sək coşğu və alqışlara səbəb oldu.

İzləyicilər arasında xalq şairi, millət vəkili Sabir Rüstəmxanlı, Azərbaycan Dövlət Pedoqoji Universitetinin prorektoru, tanınmış professor, şair Mahirə Nağıqızı Hüseynova, Məclis Mədəniyyət Komitəsinin eksperti Əkbər Qoşalı, Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyinin başqanı İntiqam Yaşar, şair Ümid Nəccari, “Türküstan” media qrupunun rəhbəri Aqil Camal, , tanınmış təhsil mütəxəsisi Samir Turan və “Ozan məclisi” proqramının aparıcısı Qorxmaz Tofiqoğlu konsertlə bağlı fikirlərini bölüşdülər.

Sabir Rüstəmxanlının fikrincə, “Təbrizin səsi” konsertinin Bakıda baş tutması, həsrətində olduğumuz qardaşlarımızın səsinin, sözünün eşidilməsi böyük hadisədir:

“Bu proqrama o taylı, bu taylı Azərbaycanın məşhur aşığı rəhbərlik edir. Onun xidmətlərini saymaqla bitməz. Konsert çox yaxşı keçdi. Çingiz Mehdi Azərbaycanın çağdaş şairlərinin şeirlərinə mahnılar bəstələmişdi. İstərdim ki, daha çox Təbrizin öz aşıqlarının, ifaçılarının mahnılarını eşidək. Ansamblın böyük əksəriyyəti Təbrizdən idi. Müğənnilərin də sayının çox olmasını arzulayıram, çünki biz Təbriz aşıqlarının həsrətindəyik. Aradan xeyli vaxt keçib, bu qədər məsafə var, amma aşıq ənənələri olduğu kimi qalır. Dədə Qorquddan Yunus Əmrə, Xəstə Qasım, Qurbani, Aşıq Abbas Tufarqanlı, Açıq Ələsgərə uzanan bir yol var. Bu yol yazılı ədəbiyyatın yanında dilimizin saflığını, duruluğunu qoruyub saxlayıb. Qoşmalar, gəraylılar  öz təmi dilinə görə aşıqlara borcludurlar. Ona görə aşıq sənətinin ədəbiyyatımızda, milli kimliyimizin qorunmasında çox böyük rolu var”.

Mahirə Nağıqızı Hüseynova isə sözlərinə belə davam edib: “Milli musiqi alətimiz saz əsrlərlə xalqın ən yaxın simsarı olub. Hər bölgənin aşıqları müəyyən xüsusiyyətləri ilə seçilir. Təbrizdə yayılan aşıq yaradıcılığında da bir sıra ənənəvi xüsusiyyətlər nəzərə çarpmaqdadır. Təbrizin “Dalğa” qrupu aşıqlarının saza böyük sevgi və hörmətlə yanaşmasında, ləhcəsinin şirinliyində, saz ilə davranma bacarığında, səhnə mədəniyyətlərində, qədim ənənələri yaşatmaqlarında, ifalarının zənginliyində biz bu fərqliliyin şahidi olduq.

Təbriz aşıqlarını dinləyərkən onun da şahidi olduq ki, saz fəryaddı, saz iniltidir, saz əsarətdə olan torpaqlarımızın bizə yana-yana çatdırdığı həsrət nəğməsidir, eyni zamanda, saz bizi döyüşlərə ruhlandıran, qələbəyə səsləyən, zəfər qazandıran Dədə Qorqud çağırışı, Koroğlu nərəsidir.

Təbriz aşıqlarının səhnə mədəniyyəti və zəngin saz ifaları çoxəsrlik tarixə malik aşıq sənətinin qədim ənənlərini bir daha gözlərimiz önündə canlandırdı”.

Konsertlə bağlı təəssüratlarını bölüşən Əkbər Qoşalı bildirdi ki, sözügedən ozan məclisi ən yaxın tariximizdəki mədəniyyət hadisəsi kimi yaddaşlarda qalacaq: ” Heydər Əliyev sarayında keçirilən və anşlaqla keçən bir tədbirin adında gecə olsa da, bizə gündüz kimi gələn bir hadisədən danışırıq. Hadisə sözünü təsadüfən işlətmirəm. Çünki Təbrizin adı ilə aşıq sənəti ilə bağlı olan və Çingiz Mehdipurun adının üstündə olduğu bir tədbir könüllərimizə işıq salır, yaddaşımızı oyadır, mədəni irsimizə peşəkar münasibəti, bütövlüyümüzü təcəssüm etdirir. Tədbir həm də bu günümüzü bir daha düşüncələr müstəvisindən sənətin estetik dəyərləri müstəvisinə xoşməramlı bir şəkildə daşımağımıza kömək edir və gələcəyimizə sənət işığı salır”.

Qorxmaz Tofiqoğlu “Təbrizin səsi”ni  ədəbi körpü adlandırdı. Onun sözlərinə görə, bu körpü tarixən xidmət edəcək və bağın birləşdirdiyi sənətkarlar gələcəkdə də münasibətləri qoruyacaqlar:

“Qrupun fəaliyyətində daha çox klassik havaları ilə modern üslubun vəhdətindən proqram tərtib olunub. Çingiz Mehdipur sazı saya şəklində yox, daha çox ritm alətlərinin və digər musiqi alətlərinin müştərəkliyi ilə təqdim etməyi sevir, bu üslub ona xas üslubdur.KonsertAzərbaycan tamaşaçısının zövqünü nəzərə alaraq proqram tərtib olunmuşdu. Çingiz Mehdipur hər dəfə təkcə musiqiyə yox, səhnə geyiminə də çox ciddi şəkildə yanaşır. Səhnəyə ənənəvi qəlpəyi şalvarlarda deyil, milli ornamentlərlə işlənilmiç çuxalarda çıxırlar. Təbriz miniatür sənəti dünyanın ən böyük məktəblərindən biridir. Təbrizdə tikilmiş, Azərbaycan naxışları ilə bəzədilmiş geyimlərdə çıxırlar. Bu, folklorun tərkib hissədir”.

İntiqam Yaşar Təbrizin səsini Azərbaycanın birinci sarayından duymağın böyük bəxtiyarlıq olduğunu dilə gətirdi:

“Görkəmli sənətkarımız Aşıq Çingiz Mehdipur uzun illərə dayanan fəaliyyəti ilə bütöv Azərbaycan mədəniyyəti üçün böyük işlər görüb.  Onun rəhbərlik etdiyi “Dalğa” qrupu Azərbaycanın aşıq sənətini dünyanın bir çox ölkəsində uğurla təqdim edib.   Bakıdakı konsert isə özlüyündə bir sənət bayramına, milli düşüncə daşıyıcılarının unudulmaz gününə çevrildi. Bir-birindən gözəl musiqi nümunələri, seçilən şeirlər, tanınmış televiziya aparıcısı Qorxmaz Tofiqoğlunun aparıcılığı bir-birini çox gözəl tamamladı. Arzum bu olardı ki, bu konsert ölkənin paytaxtından bölgələrinə də daşınsın”.

Samir Turan “Dalğa”qrupu barədə belə dedi: “Qrup həm ustalıq, həm də qədim sənəti yaşadan topluluqdur. Saz, nəfəs və ritm alətlərinin birgə ahəngi ilə təkrarsız sənət nümayişi olundu”.

Ümid Nəccari hesab edir ki, güneyli sənətkarlarımız tərəfindən bu konsertdə ifa olan musiqilərin məzmunu Güney Azərbaycanda yaşayan Azərbaycanlılar tərəfindən Azərbaycanın böyük qələbəsinə göz aydınlıq mesajı idi. O qeyd etdi ki, qrupun rəhbərliyi tərəfindən seçilən musiqilərin bir neçəsi Qarabağ havasına və eləcə də “Təbrizin səsi”nə köklənmişdi:

“Güney Azərbaycanda yaşayan soydaşlarımızın çoxu bu konserti yaxından izləyə bilməsə də bu konsertin keçirilməsini öz sosial şəbəkələrində paylaşıb və bir daha öz həmrəyliklərini bildirdilər. Bu konsertdə ifa olan musiqiləri sevə-sevə öz şəxsi hesablarında paylaşır və “Təbrizin səsi” Bakıda dalğalanır deyə qurur duyurlar”.

Aqil Camalın sözlərinə görə isə, Azərbaycan xalqının bu gün gəldiyi nöqtədə özünü 50 milyon kimi hiss etməsinin təməlini bizi bir arada tutan dilimizi, mədəniyyətimizi, ədəbiyyatımızı, tariximizi öyrənməyimiz, bir-birimizə çatdırmağımızdır.

“Güney Azərbaycanda və İranın digər bölgələrində yaşayan soydaşlarımız kəskin teokratik rejimin sərt basqıları altında mədəniyyətin müxtəlif sahələrində, musiqinin müxtəlif janrlarında böyük uğurlara imza atıblar. Amma, təəssüf ki, Quzey Azərbaycanda Güneyin sənət adamlarının səsini heç də istənilən səviyyədə eşidə bilmirik, onları çox az tanıyırıq. Bu baxımdan, Çingiz bəyin rəhbərlik etdiyi “Dalğa” qrupunun Bakıda konsert proqramı ilə çıxış etməsi olduqca önəmli idi.

Çingiz bəy öz qrupu ilə birlikdə uzun illərdi Azərbaycan aşıq sənətinə, saz sənətinə böyük xidmətlər göstərib. Sazın cilalanması, səs imkanlarının artırılması, saz havalarının müasir dinləyicinin zövqünü, ruhunu oxşayan tərzdə hazırlanması, ifa edilməsi… akademik şəkildə çatdırması saza, aşıq sənətinə milyonlarla soydaşmızın bağlanmasına səbəb olur.

Bu baxımdan, “Dalğa” qrupunun konsretlərinin xüsusilə, Quzey Azərbaycanın saz-söz sənətinin öndə tutulduğu bölgələrində təşkili vacibdir. Mənim doğulub boya-başa çatdığım Kəlbəcərdə saz-söz sənətinə hər zaman sevgi olub. Az qala hər evdə saz olub. Eynilə bizim evdə. 30 il əvvəl biz işğal zamanı evimizi tərk edərkən evimizdən götürdüyümüz və bu günə gəlib çatan tək dəyərli əşya sazımız oldu.

Mən arzu edirəm ki, işğaldan azad olunan və yenidən dirçələn rayonlarımızda Çingiz bəy öz qrupu ilə konsertlər versin, bu bölgələrdən yeni ardıcıllarını üzə çıxarsınlar” – deyə o, sözlərini yekunlaşdırıb.

Ayşən Rəhim

Globalinfo.az

“Vətəndaş Cəmiyyəti Uğrunda” Müstəqil Məsləhət və Yardım Mərkəzi Avropa İttifaqının maliyyələşdirdiyi və BMT-nin İnkişaf Proqramının həyata keçirdiyi “Azərbaycanda innovasiya əsaslı və dayanıqlı vətəndaş cəmiyyətinin inkişafı” layihəsinin dəstəyi ilə “Keçmiş məhkumlar arasında məşğulluğu artırmaqla təkrar cinayətlərin azaldılması” layihəsini həyata keçirir. Layihə çərçivəsində cəzaçəkmə müəssisələrində olan məhkumlar arasında maarifləndirmə tədbirləri baş tutur. Maarifləndirmə görüşlərində məhkumlara əmək fəaliyyəti zamanı çıxan problemlər, məşğulluq təminatı ilə bağlı xidmətlər, mövcud sosial və hüquqi prosedurlar haqda məlumat verilmişdir. Məhkumların məşğulluq probleminin həlli onların sosial adaptasiyasında vacib komponent hesab edilir. İşləmək və iş yeri tapmaqda çətinliklə üzləşən keçmiş məhkumlar çox hallarda təkrar cinayət törədirlər. Məhkumlar arasında məşğulluq probleminin əsas səbəblərindən biri isə onların yaradılan xidmətlər haqda məlumatsızlığıdır. Məhz layihənin maarifləndirmə komponenti keçmiş məhkumlar arasında təkrar cinayətkarlığın azadılmasını hədəfləmişdir. Görüşlər zamanı habelə müvafiq qanunvericilik aktları ilə bağlı materiallar da, paylanılmışdır.

Qeyd edilən problemlərin həllində vətəndaş cəmiyyəti institutları və dövlət qurumlarının əməkdaşlığı məqsədəmüvafiqdir. “Vətəndaş Cəmiyyəti Uğrunda” Müstəqil Məsləhət və Yardım Mərkəzi cəzaçəkmə müəssisələrində maarifləndirmə yönümlü müxtəlif layihələr həyata keçirmişdir. Təcrübəyə əsasən məşğulluq problemi olan və davamlı psixo-sosial yardım almayan şəxslər təkrar cinayət törətmək riskində olurlar. “Keçmiş məhkumlar arasında məşğulluğu artırmaqla təkrar cinayətlərin azaldılması” layihəsi çərçivəsində həmçinin, məhkumlar arasında məşğulluq problemi və təkrar cinayətkarlığın müqayisəli təhlilinin araşdırılması üçün sorğu da keçirilir.

O gün Moskvanın “Kovorking” mərkəzində hər kəs bir ahənglə “Vətən” dedi…

Noyabrın 15-də Moskvada Azərbaycan Mədəniyyətinin İnkişafı Fondu ilə Yenises.ru portalının birgə layihəsi olan “Vətən” Şeir müsabiqəsinə start verilmişdi. Dekabrın 22-də Müsabiqənin yekunlarına həsr olunmuş Mükafatlandırma mərasimi keçirildi.

“Kovorking” mərkəzininin böyük zalında  baş tutan tədbir “Rusiya-Azərbycan- Ümumi Evimiz” şüarı ilə  hər iki ölkənin Dövlət Himni sədaları altında başlandı.

Gecənin aparıcısı Cəfər Sadıq  Abbasov  bir ay müddətində davam edən müsabiqənin Yekun mərhələsində iştirak edənləri salamlayıb, bayırda ayazlı-şaxtalı bir hava hökm sürsə də,  “Vətən” məhfumunun hər birimizi isitdiyinə işarə edərək, bizi çox hərarətli, sevgisi və istisi ilə qucaqlayan bir mərasim olacağını vəd etdi.

İlk söz müsabiqəinin təşkilatçısı və sponsoru olan Azərbaycan Mədəniyyətinin İnkişafı Fondunun prezidenti, xeyriyyəçi Şamil Qurbanova verildi.

Şamil Qurbanov  “insanları bir-birnə doğmalaşdıran, onlar arasındakı sədləri, sərhədləri görünməz edən ümumi Ev dediyimiz- Vətənimizdir”-ifadələri ilə nitqinə başladı. “Bu gün azərbaycanlı kimliyi ilə  həm tarixi, əzəli,  həm də özümüzə yuva, məkan seçdiyimiz yaşadığımız ölkənin övladları olaraq iki Vətənə sahib olan xoşbəxtlərdənik”-deyə Yeni il ərəfəsində bu gözəl məkanda niyyətimizi gerçəkləşdirməyə imkan yaratdıqları üçün mərkəzin rəhbərliyinə təşəkkürlə fikrinə davam etdi.

Rus və Azərbaycan dillərində  yazılan  “Vətən” haqqında şeirlərin müsabiqəsini keçirməyin əhəmiyyətini qeyd edən Şamil Qurbanov bu səpkili tədbirlərin iki ölkə arasındakı dostluq və mehribanlıq əlaqələrinin möhkəmləndirilməsində vəsilə olmasından ziyadə, gənc nəslə Vətənə, ədəbiyyata sevgi aşılamaq yönündən də faydalı olacağını vurğuladı. Bu müsabiqənin təsirinin ilk əks-sədasının  onun evinin içindən səsləndiyinə diqqət  çəkdi və  qızı Sevinc Qurbanovanın  Vətən haqqında yazdığı şeiri oxumasını xahiş etdi.

Sevinc Qurbanovanın Vətənə məhəbbət və sədaqət motivli şeiri tamaşaçılar tərəfindən alqışla qarşılandı.

Sonra söz  Moskva şəhəri Ryazanski bələdiyyə dairəsi deputatlar şurasının deputatı Nikolay Vyaçeslavoviç Porodinə verildi.

Deputat Rusiya–Azərbaycan dostluğu çərçivəsində  təşkil olunmuş müsabiqəyə yüksək qiymət verərək icra başçısı Anatoli Dmiriyeviç Yevseyevin təbrik məktubunu oxudu və müsabiqənin iştirakşılarına, qailblərinə uğur dilədi.

Mərasim  Sevinc Qurbanova və jurnalist Tünzalə  Vəliqızının  moderatorluğu ilə davam etdi.

Moskvada fəaliyyət göstərən  diaspor təşkilatlarının tədbirdə iştirak edən  rəhbərləri və nümayəndələri-Moskva şəhəri üzrə Azərbaycanlıların Milli-Mədəni Muxtariyyətinin sədri Bəxtiyar Həsənov, Moskva  vilayəti üzrə Milli Mədəni -Muxtariyyətin rəhbəri Elşən İbrahimov, Moskva şəhərinin cənub -şərq inzibati dairəsi üzrə Milli-Mədəni Muxtariyyətin  başçısı Əli Kazımov və digərləri çıxış edərək, bu birləşdirici  “Poeziya” bayramının təşkilatçılarına minnətdarlıqlarını bildirdilər.

Müsabiqə boyu bir ay iki yüzdən artıq şeiri incələyib seçən, vaxtaşırı onlayn və 3 dəfə canlı görüşlərdə müzakirə edən münsiflərin iş prosesinin videoçarxı görüş iştirakçılarına nümayiş etdirildi, seçimlərin qızğın mübahisələr, nümunələrin ədəbi normalara uyğunluğuna nail olmaq üçün ədalətli və şəffaf bir ortamda keçirildiyi göstərildi. Münsiflər- Azərbaycan və Avrasiya Yazıçılar birliyinin üzvü- həkim-şair, tərcüməçi Afaq Şıxlı, Yenises.ru informasiya portalının rəhbəri, jurnalist Tünzalə Vəliqızı, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü, tanınmış yazıçı-şair Südabə Sərvi, tanınmış ezotorik, klinik-psixoloq, Rusiya İctimai Palatasının üzvü, şair Zirəddin Rzayev və Rusiya Jurnalistlər Birliyinin üzvü Cəfərsadıq Abbasovun gərgin əməyi sayəsində seçilərək qalib olan şeirlər səsləndirildi.

Müsabiqəyə təkcə Rusiya və  Türkiyədən,  Güney-Quzey Azərbaycandan, Belorusdan, Çexiyadan və bir çox ölkələrdən müxtəlif yaş həddində olan  poeziyasevərlər öz şeirlərini göndərmişdilər.

Müsabiqənin ən kiçik iştirakçısı isə Belorusun Minsk şəhərindən olan Lyubov Mixonskaya idi. Onun  Belorusun azad olunmasında şücaət göstərmiş  və Böyük Vətən Müharibəsi Qəhrəmanı adına layiq görülmüş həmyerlimiz Nəcəfqulu Rəfiyev haqqında yazdığı  şeir  “Münsiflərin rəğbəti” mükafatına layiq görüldü. Balaca Lyubovun şeirini isə  həmyaşıdı Mariya Rzayeva səsləndirdi. Və  Mariya Rzayeva da şeiri səsləndirdiyinə görə “Tamaşaçı rəğbəti” Tərifnaməsi ilə mükafatlandırıldı.

Tədbirin ən həyəcanlı məqamını açıqlamaq  münsiflərin ixtiyarına verildi.

Üçüncü yerin üç qalibini açıqlamaq üçün münsiflər heyətinin üzvü Zirəddin Rzayev  tribunaya dəvət olundu.

Yarışmanın gedişatı, gələn şeirləri dəyərləndirməyin nə qədər çətin və məsuliyyətli bir iş olduğunu soyləyən Z. Rzayev Fondun bu səpkidə ilk tədbirində sponsorun təmənnasız və səxavətli davrandığını açıqladı.

Əvvəldən nəzərdə tutulan 5- qalib yer əvəzinə  7-qalib yer müəyyənləşdirilməsi razılığına gəlindiyini bildirdi. Və bütün qaliblərə  Diplom və Tərifnamə ilə yanaşı pul ayrıldığını dedi.

Beləliklə…

3-cü yerin qalibləri:

1. Qurbanov İbrahim–Moskva şəhəri, “Araz məni bölə bilməz” şeiri;
2. Aqşin Dadaşoğlu–Xaçmaz rayonu, Azərbaycan;“Salam, Qoca Qafqaz” şeiri;
3. Qşqar Qaraçaylı–Bakı şəhəri, Azərbaycan, “Vətən” şeiri ilə;Müsabiqənin Diplomuna və 10 min rus rublu məbləğində pul mükafatına layiq görüldü.

İkinci yerin qaliblərini elan etmək üçün şair Afaq Şıxlıya söz verildi. Afaq Şıxlı görüş iştirakçılarını salamlayaraq müsabiqənin keçirilməsi prosesindən, gələn şeirlərin içərisindən ən yaxşısını ayırmaq üçün zaman-zaman münsiflər arasında müzakirə və mübahisələrin gecəyarısına qədər sürməsindən  danışdı.

“Vətən çoxşaxəli mövzudur. Və onun haqqında yazılan şeirlərin içərisindən ən layiqlisini seçmək özü də bir ayrı cavabdehlikdir. Biz bu işin öhdəsindən gələ bildik”-deyə düşünürəm. Və o bütün heyətə, ayrıca Müsabiqəyə sponsorluğu öz üzərinə götürüb təkcə maddi resurslarını xərcləməklə qalmayıb, gecə-gündüz münsiflərlə çiyin-çiyinə çalışan AMİF prezidenti Şamil Qurbanova xüsusi təşəkkür etdi.

2-ci yerin qalibləri:

1. Şəfər Vilayətqızı–Gəncə şəhəri, Azərbaycan “Vətən hardan başlayır” şeiri;
2. Ruslan Dost Əli–Bakı şəhəri, Azərbaycan, “Bir bənd şeir” nümunəsi ilə  
   Müsabiqənin   Diplomu  və 20 min rus rublu ilə qaliblikləri açıqlandı.

Və müsabiqəinin ən yüksək pilləsinə layiq görülən 1–ci yerin qaliblərini kim elan etsin-deyə münsiflər arasında maraqlı polemika başladı.

Cəfər Abbasov “Birinci yerin qalibini  elan etmək, məncə, sponsorumuz Şamil Qurbanovun haqqıdır”,- deyib  onu səhnəyə çağırdı.

Şamil Qurbanov da verilən fürsətdən istifadə edərək, mükafatlandırma mərasimində Azərbaycanın Rusiyadakı Səfirliyinin müşaviri  Orxan Hacıyevin də tədbirimizdə iştirak etdiyini deyərək, içərisində birinci yerin qalibləri yazılan zərfi onun açmasını xahiş etdi.

Müşavir  qalibi elan etməzdən əvvəl,  Dünya Azərbaycanlılarının Həmrəyliyi günü ərəfəsində, Heydər Əliyevin 100 illik yubileyi  və  Vətənimizin torpaqlarının tam bərpası  ilində bir “Vətən” adlı  müsabiqə keçirməklə  Rusiya-Azərbaycan mehriban dostluq və əməkdaşlıq münasibətlərinə  təkan olacaq  çox dəyərli bir layihəyə imza atdıqlarına görə AMİF (FRAK) təşkilatına, bütün əməyi keçən münsiflərə, iştiakçılara öz adından minnətdarlıq etdi. Böyük məmnuniyyətlə bu tarixi anı bizimlə paylaşmaqdan  şərəf duyduğunu deyən müşavir,  birinci yerə layiq görülmüş iki müəllifin adını  elan etdi:

1-ci yer

1.Sleptsov Anatoliy İqnatyeviç, həkim, şair-

Yakutiya-Saxa Respublikası, Rusiya Federasiyası “Neleqkiy dlya Rodinı ças” (“Vətənin zor saatı”) şeiri;

1-ci yer

2.İntiqam Yaşar- Bakı şəhəri, Azərbaycan-

“Vətən yazısı” şeiri ilə Müsabiqənin qalibu diplomuna və hər biri ayrı-ayrılıqda  30 min rubl pul mükafatına  layiq görülür.

Bundan əlavə Müsabiqədə iştirak edən bir neçə şeir   “Tamaşaçı rəğbəti”  Tərifnamələri ilə mükafatlandırıldı.

Beləliklə,  tədbirin rəsmi hissəsi yekunlaşdı. Sonra  “Qarabağ”   və  “Rus folkloru” rəqs  ansambllarının  maraqlı ifaları, tanınmış müğənni Fədayə  Laçının  “Azərbaycan”, “Vətən” mahnılarının sədaları  altında dolu salonun coşqulu alqışları ilə musabiqəyə həsr olunmuş yığıncağa yekun vuruldu.

Tüznalə Vəliqızı
Moskva,
25.12.2023

yenises.ru

Dekabrın 21-də Özbəkistan Milli Universitetinin Özbək filologiyası fakültəsinin dekanı, filologiya elmləri doktoru, professor Hamidulla Baltabayev BDU-nun Filologiya fakültəsinin qonağı olub.

Öncə fakültə dekanı, dosent Elçin Məmmədovun qonaqla görüşü baş tutub. E.Məmmədov son illər ölkələrimiz arasında olan elmi-mədəni əlaqələrdən, fakültə alimlərinin Özbəkistanın müxtəlif universitetləri ilə uğurlu əməkdaşlığından söz açıb. Həmçinin görüşdə iştirak edən dekan müavini Anar Fərəcov, Türkologiya kafedrasının müdiri, professor Məhərrəm Məmmədov və həmin kafedranın doktorantı Məleykə Mirzəli Özbəkistan-Azərbaycan ədəbi-mədəni əlaqələrindən bəhs ediblər.

Sonra özbəkistanlı alim H. Baltabayevin Türkologiya kafedrasında elmi seminarı təşkil olunub. Professor M.Məmmədov qonağa kafedranın tarixi, tədris və tədqiqat istiqamətləri haqqında məlumat verib. Professor Firuzə Ağayeva özbək alimi H.Baltabayevin yaradıcılığı haqqında geniş çıxış edib. O qeyd edib ki, əsas tədqiqat obyekti Cədid hərəkatı olan H.Baltabayevin ədəbiyyat sevgisi onun doğma Əndican vilayətində olan ədəbi mühitdən irəli gəlir. Həmçinin o bildirib ki, türk xalqları ədəbiyyatı araşdırmaları üzrə tanınan H.Baltabayevin Azərbaycana olan sevgisi də xüsusi vurğulanmalıdır. Sonra söz məruzəçiyə – professor H.Baltabayevə verilib. Məruzəçi seminar dinləyicilərini salamladıqdan sonra “Özbək Cədid ədəbiyyatının Azərbaycan ədəbiyyatı ilə əlaqələri” mövzusunda çıxış edib. XX əsrin əvvəllərində Türküstan coğrafiyasında başlanan Cədidçilik hərəkatının məğzinin yeniləşmək ilə bağlı olduğunu qeyd edib. Bu dönəmdə xüsusilə Abdurauf Fitrətin yaradıcılığını, özbək dili və ədəbiyyatına olan töhfələrindən söz açıb. Həmçinin qeyd edib ki, onun əsərlərində bir sıra məqamlar H.Cavid yaradıcılığı ilə oxşarlıq təşkil edir.

Məruzəçinin çıxışından sonra mövzu ətrafında müzakirələr aparılıb. Türkologiya kafedrasının əməkdaşları – professorlar Elbrus Əzizov və Ramiz Əskər, dosentlər İslam Vəliyev və Kəmalə Nəcəfova mövzu ilə bağlı öz fikirlərini bölüşüblər.

Sonda Türkologiya kafedrasının müdiri Məhərrəm Məmmədovun adından özbəkistanlı alimə “Təşəkkürnamə” təqdim edilib.

Məleykə Mirzəli