Category Archives: BAŞ YAZI

Şeirim mənə bənzəyir — Coşqun Qarabulud

MƏNƏ BURAX

Çıxart
vəsiqəndən
ünvanını,
məkanını,
soyadın, adın nə varsa,
sənə aid olanları-
hamısını kənara qoy.
Yalnız baxışların qalsın,
bir də sən.
Gerisini mənə burax.

***
Bu yaşdan sonra
sən gəl dedin.
Mən də gəldim.
Soruşmadan,
düşünmədən
durub gəldim.
Oturmağa yerin yoxmuş,
gəldim ayaqüstə qaldım.
Vaxt çox gecdi,
həm də yorğundum.
Geriyə də dönə bilmədim.
Beləcə donub qaldım.

***
Gəlirlər, gedirik.
İçimiz bir doğum evi.
Çölümüz müsəllah daşı.
Ölülər doğururuq.
Özümüz içimizdə ölürük
anbaan.
Gəlirlər.
Gedənlər bir- bir
çörək olurlar,
xiyar, pomidor,
qovun, qarpız olurlar.
Hüceyrələrimizə yerləşib
dolaşırlar damarlarımızda.
Ölülər yaşayır içərimizdə.
Biz hər an ölməkdəyik.
Minlərcə ölülər tökürük
hamam taslarına.
Ölülər yaşayırsa içimizdə,
biz yaşarkən ölüyüksə,
Ölən kim, yaşayan kim.
Ölüm bir az yaşamaq,
yaşamaq ölməksə tədricən.
Və yaşayarkən ölürük,
Ölərkən yaşayırıqsa durmadan,
Həm ölüb həm yaşayırıqsa,
nədən bu qədər qoxuruq ölümdən
Və yaşadığımıza sevinmək nədən.

NİYYƏT

Qırx hüri verilirmiş,
yolu cənnətə düşənə.
Qismət olsa,
getsəm əgər
təkcə səni istərəm,
bir dənəm.
təkcə səni.
Qırx — dəyişik biçimdə reklammı?
Torpaqdan gəlmişik,
Torpağa dönəcəyik.
Bu hökmdür!
Gəlişimiz, dolanbaclı,
gizli,
Gedişimiz açıq- aşkar, mərdanə.

QAZINTI

Tarixə qarışdıqca
Ar — namus.
Ən yaxşı peşə olacaq,
Ar/xeologiya.

***
Şeirim mənə bənzəyir.
Deyirlər ki, şeir qısa,
yığcam,
təsiredici olmalı.
Təmizlənməli
gərəksiz olanlardan.
Misralar işarələrə hörülməli,
hər oxunuşunda
duyğular oyandıran.
Nə yaxşi, qısayam.
Həm də özəl və cazibəli.
Hər sabah oyanışımda
başqa bir mən tapıram
yeni dadlara qarışımış.
Yoxsa ,
Yoxsa mən bir şeirəmmi..

QİSMƏT

Buludların toqquşması,
ölümüdür.
Yerə düşən hər damlada
canından can var buludun.
Torpaq yaşıllaşırsa,
çiçəklər açılırsa,
həna yaxsın oynasın,
bayramıdır torpağın.
Türkülər çiçəklərə söylənir,
öyünən torpaqdır nədənsə.
Sevgiylə bəslənən hər çiçəkdə
bir buludun gizli gözyaşları var.
Yəqin ona görədir ,
Hər çiçək görəndə
gözümüzün dolması.

UYĞUN CÜTLÜK

Biri arvad ,
biri ərdi..
Çalışırdı ikisi də.
Biri doğuzduran,
biri mollaydı.
Uyğun cütlüklərin
heç yarımçıq qalmazdı işləri.
Birinin başladığını,
bitirirdi o biri.

***
Bəzən içimdən siyrılıb bayıra çıxıram.
Zamana baxıram.
Mən dururam,
keçir gözümün önündən zaman.
Sonra gəlib çatır o an.
Zaman durur ,
mən keçirəm.
Bir kəpənəyin qanadıyla
yarıram zamanı.
Bir quşun gözlərində
Göy üzünü gəzirəm.
Arxama baxıram ki,
nə duran var,
nə keçən.
Duran da mənəm,
keçən də.
Zaman deyə gördüyüm
bir az torpaq,
biz az mən.
Bəzən torpaq, bəzən mən.

Çevirən: Nazilə Gültac

Oxunma sayı: 353

Xasiyyət Rüstəmin şeirləri

Bizim Yazı Özbəkistanın nüfuzlu “Kitab Dünyası” qəzetinin baş redaktoru, şair-tərcüməçi Xasiyyət Rüstəmin şeirlərini təqdim edir:

***
Ay zəmiyçün darıxan gecə
Yer üzünə sığmadı qadın.
Bir az qorxar günahdan gecə —
Qorxar, bəlkə, qadın gecədən.
Məhəbbət ya xəyanət, qorxu,
Saat bir ya iki, ya üçdə
Qapadı pəncərəsini –
Qismətinə nöqtə qoymaqçün.

Həyat

Başım üstü dərdli küləklər,
Yağmurlarla rəqs edər.
Sual verər qıvrılıb –
Yağmur ona dərs verər.
Başım ağlar çətirsiz,
Yenə külək təhdidi.
Sanki yağıştək cansız,
Qala bilmərəm belə!
Yaşamaqmı bu, əslində?
Biabıram gecələrə.
Həyat məni apardı –
İşıqsız gündüzlərə.

***
Yavaş-yavaş gün doğmaqda,
Yavaş-yavaş qurumaqda qan.
Ağlayır bir ağac həbsdə.
İndiyədək sökülmədi dan.
Daş divarlarda dayanmış vaxt,
Bir çeşiddir dərdin acısı.
Hey nələrsə köhnədir.
Ancaq –
yenilənir qan qoxusu.

Nodar Dumbadze

Nə lampa var, nə ulduz,
Nə açılar qapılar.
Rüzgar, yağmur, ay sözsüz –
Başqa bir göy tapdılar.
Hər günüm gecə,
Qurdlar
tamam basıb hər yanı.
Öldüm, desəm görünər
Geniş göyün bir parçası.

***
Bu günlər də keçər bir gün,
Keçər bir gün bu günlər də.
Gözlərimdə ağarmaz gecə,
Donub qalar cansız tənim.
Masamda da qalar dəftər,
Şeirlər ağlar – çox dərdlidir.
Yalnız tənim cansız dönər,
Utancaqdır, utancaqdır.
Üzüklərim kimə qalar,
Hənir alar əlim nurdan.
Ancaq onun gözlərinə
Daha gözəl görün, cismim.

İstanbul

Hündür binalar
Yollar dolu adam…
Şərq harda, qiblə hara?
(Üstümə gəlir axşam)
Köhnə İstanbulun pəncərəsində
Səni gözlərkən…

Divarda afişa –
Bir qız köksü qan…
Diz üstə oturmuş
Sənət qarşısında…
Köhnə Türkiyəni satmaqla məşğul
Sultan Əhməddəki hər dükan…

Yağmur sonrası bir hava
İbrahim Tatlısəs mahnı oxuyur.
Hər kəs bir-birinə bənzəyir, amma.
Tanışlar hamısı yox olmuş, sanki.
Qarşına düşmənin çıxa lap belə
Sənin öz dilində bir söz söyləyə.
Öncə bəyənmişdim əcnəbi dili
İndi çox qorxuram yalqız qalınca.
Sən də gəlməyirsən
Bu nə intiqam?
İstanbula çökməkdə axşam.

***
Günəş doğmadan da düşər axşam
Bağçalar da havalanmaqdadır.
Hardansa çıxar bir quzğun.
Qanadını havada yayar.
Qorxunc hakim
Əsmir rüzgar.
Səma, səma.
Sormaz bu nə əhval
Ağaclar da susmuş.
Zəifdirlər,
Kömək umarlar dilsiz halda.
Hava canını götürüb qaçar.
Yeriməyə izin verməyir
Bu gözlərim yer altındadır
Yer üstündə bir şey görməyir.

Svetayevayla baş-başa…

Marina!
Mən gecimişəm.
Səninlə vidalaşıb dünya –
Soyuq qucağına alınca torpaq
Mənim ürəyimi yaratmış Allah.
Masamın üstünə baxarsan dərdli.
Titrəyən əllərin əlim üstündə.
Nədəndir üzündə bunca yorğunluq?
Şeir yazırsanmı o dünyanda da?
Necə olacaqmış o biri dünya?
Mənə bir yolunu anlat bu sirrin.
Varmı, de, ayrılıq, ya da riyası
Heç orda hörməti varmı şairin?
(Göy üzü ahəngdən oyanırmı?)
Marina!
Həsrətdən titrəyirmi yer?
Canım,
Söylə mənə biz burada yazırıq,
Orada gerçəkdən dəyərlidirmi şeir?
Hardansa…
Enməkdə işıq.
Hardansa vahiməli bir səs.
Mənə bu dünyaya öyrəşmək çətin.
Edəkmi səmada pərvaz
Marina
Marina
Marina canım!
Başım hərlənir bu başım.
Nədənsə…
Göz yaşım, sadəcə, axar göz yaşım.

Son gün

Yox, bambaşqa olacaq o gün,
Günəş göydə parlasa belə.
Payız bağlara hücum etsə də,
Bu günlərdən fərqli olacaq.
Ölüm vardır — kəsib dilimi.
Qulaq tutacağım səsinə.
Öldüyüm gün gördüyüm günlərin
Bənzəməsin heç birisinə.

***

Nə fərqi var bu gün harda olmağın.
Ürəyimdə son ümidlər öldü.
Kaş ki, sən dilsiz olsan,
kaş ki mən də kor olsam –
Çırpınmaqda keçdi ömrüm.
Allahdan nələri soruşum yenə,
Nələri bağışlar o mənə artıq.
Dantes həyatını yaşamaqdansa,
Puşkinin ölümü rahatdır mənə.

Məhbus

Məhbəs də, qandal da geridə qaldı.
Dərindən nəfəs aldı.
Məhbusluq həyatı – zillət.
Göl kimi qanlara bələndi…
Yaşamağa tapıldı çarə
İndi yer, göy, su var.
Əyni nazik.
Qarnı ac.
Amma azadlığa çıxdı o.
Azad oldu…
Xoşbəxt olmadı…

Tərcümə edən: İntiqam Yaşar

Oxunma sayı: 297

Hardasan dünyanın halal Adamı

Bizim Yazı tanınmış şair İbrahim İlyaslının şeirlərini təqdim edir:

Necəsən?

Mənim səndən uzaqlarda
Yamandı halım, necəsən?
Özgəsinə qismət olan
Cahı-cəlalım, necəsən?

Yalana döndü gerçəyim,
Ay gözəlim, ay göyçəyim.
Çəmənim, çölüm, çiçəyim,
Pətəyim, balım, necəsən?

Daşam yolun üstə bitən,
Nə sirdi anlamaz yetən.
Gözü, könlü dil-dil ötən,
Dilləri lalım, necəsən?

Zər-zibam, ləlim, gövhərim,
Yaqut-yəmən, simu-zərim,
Barmaqları bəxtəvərim,
Başı bəlalım, necəsən?

Üzün dönməz mənə sarı,
Yarı öz ömründən, yarı.
İbrahimin sitəmkarı,
Necəsən, zalım, necəsən?

Hardasan dünyanın halal Adamı

Hardasan dünyanın halal Adamı,
Hardasan, varmısan?–Səsimə səs ver.
Məndən o tərəfə sən tükənirsən,
Səndən bu tərəfə mənə nəfəs ver.

Məndən o tərəfə, səndən bu yana,
Nə kökdədi dünya, xəbərin varmı?
Tapşırıb yellərə, büküb al-qana,
Bir ürək yollasam sənə çatarmı?

Bilərmisən hankı məmləkətdənəm,
Hansı millətdənəm bilərmisən sən?
Bu aciz halıma ucalığından,
Baxıb acı-acı gülərmisən sən?

Vurnuxub qalmışam dünya içində,
Mənə bir yol salğa özünə doğru.
Qurtulum bəşərin adiliyindən,
Sürünüm mübarək izinə doğru.

Hardasan dünyanın halal Adamı?–
Sən haqsan, sən varsan!–Səsimə səs ver.
Qapında ən sadiq nökərin ollam,
Mənə bu Şahlığı, nolar, tələs ver.

Torunu sudan çək, balıqçı baba

Torunu sudan çək, balıqçı baba
Mənim nə ölümüm torunda sənin?
Məni yem etdiyin harınlar ki, var —
Çıraq tutmayacaq gorunda sənin.

Açıb qucağını bu dünya üzü,
Dağlar da dərəymiş, dərə, bir cürə.
Ümmana bənzəyir bu dünya özü,
Hamı avar çəkir, hərə bir cürə.

Heç nə görməyəndə heçə göz baxır,
Heçliyə varmağın yüz qanunu var.
Bir saman çöpünə neçə göz baxır —
Dəryada davanın öz qanunu var!

Ömrə qayıdırmış ömürdən gedən,
Ölümdən qorxuruq ölənə kimi.
Kimdi Tanrısına bəndəlik edən,
Özüylə üz-üzə gələnə kimi?

Bədən qayığıma əllərim avar,
Qolum qoltaq oldu sənə çatınca.
Mənə bir tədbir tök, balıqçı baba,
Sualtı qayıqlar düşüb dalımca.

Bilirəm

Olur bil də «olmaz»ı,
Olmaz bil də «olur»u.

N.Fazil Qısakürək

Başıma olmazın oyunlar gəlir,
Daha «olmaz»ları «olar» bilirəm.
Mən nələr çəkirəm bir Allah bilir,
Elə ki, gecənin bağrını yarıb,
Oxuyan quşları «Qu»lar bilirəm.

Dərd bilib özümü atıram oda,
Məni bu alovlar yandırar çətin.
Udduğum havada, içdiyim suda
Düşmən məhəbbəti, dost xəyanəti,
Axır məqsədini bular, bilirəm.

Gördüm bir səhranın yüz çuxurunu,
Görək çuxurunu, söz çuxurunu.
Allaha aşikar, bəndədən gizlin,
Axıb tapmayanda öz çuxurunu,
Harda veyillənir sular, bilirəm.

Adamlar ağzına su alıb susur,
Qaraca daşları dinən görürəm.
Beş dərə bir dağın dibini pusur,
Havalı başımdan çəkilir duman;
Uca zirvələri enən görürəm,
Dibsiz quyuları «dolar» bilirəm.

Təbrizim döyülür, Şuşam talanır,
Sabahım göynəyir güman içində.
Gecələr yuxuma xəncər saplanır,
Səhərlər dururam al-qan içində…

Bal kimi uduram bu təsəllini,
Palıd koğuşunda nolar, bilirəm.
Başıma olmazın oyunlar gəlir,
Daha «olmaz»ları «olar» bilirəm.

O sevdalı çağlar yadındadırmı?

O sevdalı çağlar yadındadırmı?-
Bir mən igidiydim, bir də sən gözəl.
Dünyada mənə tay dəli yoxuydu,
Yoxuydu dünyada sənə tən gözəl.

Bə heç demirsənmi hardadı görən
İpək tellərinə nərgizlər hörən?…
Səniydin onlara yaraşıq verən,
Nə çiçək gözəldi, nə çəmən gözəl.

Sevgi bir yol gələr adama haqdan,-
Sənin divanənəm elə o vaxtdan.
Gözümə ağ gəlib yola baxmaqdan,
Ürəyə xal düşüb, saça dən, gözəl.

Mən ömür sürmədim – vaxtdı, uzatdım,
Sənsizlik adıyla başımı qatdım…
Göynəyə-göynəyə əlliyə çatdım,-
Gülə-gülə ölləm “öl” desən, gözəl.

Gör mən nə saymışam, fələk nə sayıb –
Dönüb sənə baxmaq sayılar ayıb…
Aradan qırx igid ömrü adlayıb,-
Mən həmən dəliyəm, sən həmən gözəl!

Başına döndüyüm

Uca tanrım, ucalığın haqlandı,
Bir mətləbim var, başına döndüyüm:-
Məni qoymur öz ömrümü yaşayam,
Abır – həya, ar, başına döndüyüm.

Dindirirəm – qara daşlar ağlayır,
Dillənmirəm – dilim mamır bağlayır.
Dərələrdə sellər məni haqlayır,
Zirvələrdə qar, başına döndüyüm.

Bu yürüşnən bir mənzilə çatmazdım,-
Belə bilsəm, heç başımı qatmazdım.
Mənə qalsa, ipə – sapa yatmazdım…
Yatdım, oldum xar, başına döndüyüm.

Ətək – ətək üstümə od tökdü ki,
Kəlmə – kəlmə ürəyimi sökdü ki…
Ağ günümü göy əskiyə bükdü ki,
Bir nainsaf yar, başına döndüyüm.

Təmənnam yox kimlərdənsə baş olum,
İbrahiməm, İbrahim də kaş olum,
Ya bilmərrə daşa döndər, daş olum,
Ya neynirsən gör, başına döndüyüm!

Bildim

Dünyanın ikicə rəngi varıymış,-
Bildim qara nədi, ağ nədi, bildim.
Balamın dilindən bir söz eşitdim,
Dağ üstən çəkilən dağ nədi, bildim.

“Yox”dan yola çıxdım, yol məni getdi,
Kəm məni kəsdirdi, bol məni getdi.
Mən sağı getdikcə, sol məni getdi,
Axır ki sol nədi, sağ nədi, bildim.

Doldu piyalələr, boşaldı camlar,
Sərxoş damağımı dəyişdi tamlar…
Qaranlıq könlümdə yandıqca şamlar
Ürəkdən əriyən yağ nədi, bildim.

Adlayıb dünyanın Hun hasarından
Qopdu şah millətim şah damarından…
Sındı məmləkətim sınırlarından,-
Çəpəri pozulan bağ nədi, bildim.

İbrahim İlyaslı, budurmu qanmaq?-
İşin-peşən oldu tutuşub yanmaq.
Haqqı buluncaymış fələyi danmaq,-
Bildim nahaq nədi, haqq nədi, bildim.

Getsin

Gəl sənə bir yalan uydurum, könül,
Adına aldanıb yaşa da getsin.
Ən böyük yalanmış doğru deyilən,
Doğruçu olmağı boşla da getsin.

Dosta yalan danış, yara yalan de,
Dağa dərə söylə, quşa ilan de.
Baxıb olmazlara: budu olan,- de,
Oxunu daşlara tuşla da getsin.

Təpil yarğanlara, çəkil çallara…
Boylan məzə kimi qeylü-qallara.
Çürük matahını bürü şallara,
Bəh-bəhnən alınsın, xoşa da getsin.

Nə gözəl toxunub fələyin toru?-
Adam özü qaçır ağzına doğru.
İçində quldurdu, çölündə oğru,
İçini-çölünü xışla da getsin.

Ömür deyiləni qılıqla, yanla,
Fanidə oyun qur cisimlə, canla.
Bir zaman qapına gerçək yalanla
Qoşamı gəlmişdi? – Qoşa da getsin!

Nə olur mənə haqq olur

Nə olur mənə haqq olur,
Mənim işim haqq iləndi.
Şah kimdi? – Allahın qulu,
Hökmü-fərman taxt iləndi.

Dünya qananla doludur,
Sağ yenə sağın soludur.
Yol olan yoxluq yoludur,
Varlıq olan vaxt iləndi.

Eşq nədi – işığın səsi,
Eşq nədi – sözün nəfəsi.
Eşqdi Allahın kölgəsi,
Eşqə düşmək baxt iləndi.

Hardasan

Məni doğmalar təkləyib,
Ən yaxın yadım, hardasan?
Qırılıb düşüb yanıma
Qolum-qanadım, hardasan?

Sevincinə sallanır “ah”,
Kədərə bax – Allah, Allah!
Ya İbrahim-Xəlilüllah,
Sınır inadım, hardasan?

Lənət qarana, ağına,
Lənət dostuna, yağına…
Axır gəldim ayağına
Dadi-bidadım, hardasan?!

Gəl, könlünə bir söz deyim

Mənim yüküm ağırdı, dost,
Mənnən yola varamazsan.
Mənim göyüm sağırdı, dost,
Sən altında duramazsan.

Mən həm yoxam, mən həm varam,
Qarda odam, odda qaram.
Quluna aciz hünkaram,
Niyə, nədən – soramazsan.

Nədir əyrində düz – deyim,
Nədir birində yüz – deyim.
Gəl, könlünə bir söz deyim:
Bir də məni aramazsan!

Sənə heyran

Səfərə çıxırsan – uğurlar olsun,
Özündən muğayat ol, sənə heyran.
Qoy öpsün mübarək qədəmlərini
Bəxtəvər-bəxtəvər yol, sənə heyran.

Sayənə sərilən yerlər sayıldı,
Ətrini duyunca güllər bayıldı…
Göylər başın üstə hayıl-mayıldı,
Sağ sənə heyrandı, sol sənə heyran.

Həsrət gözlərini oyub, gözləyir,
Qurbanlıq qəlbini soyub, gözləyir.
Qanını qaşığa qoyub gözləyir,
İbrahim dediyin qul, sənə heyran.

Gəl

Nerələrdə qaldın, gözümün nuru,
Bir anlıq həsrətin bir il oldu, gəl.
Sırsıra bağladı ocağım-odam,
Sənsiz Sumqayıtım Sibir oldu, gəl.

Gözəllər xasından sevib-seçdiyim,
Keç desə yolunda candan keçdiyim.
Oturub-durduğum, yeyib-içdiyim.
Yatıb-oyandığım səbir oldu, gəl.

Allahdan aşağı nə var unutdum,
Tutiya ətrinlə könlüm ovutdum.
Hər kəlmə başında adını tutdum,
Hər kəlmə canıma cəbir oldu, gəl.

İstəyir

Bilirsənmi, səni, ömrüm,
Ürəyim necə istəyir…
Elə SƏN deyib döyünür,
Hər gün, hər gecə istəyir.

Kürləşib uşaq sayağı,
Dinc durmur əli, ayağı.
Bu qədər qoruq-qaytağı
Almır da vecə, istəyir.

Nə işarət, nə söz qanır,
Nə “səbr elə”, nə “döz” qanır.
Alov tanıyır, köz qanır,-
Tezcə, lap tezcə istəyir!

Barışır

Nə sirdi, bu xalq deyilən,
Susub, ünüynən barışır?
Yeddi yerə parçalanır,
Yeddi yönüynən barışır!

Odlara düşür, buzlayır,
Dərya içir, susuzlayır.
Yağı gönünü duzlayır,
Duzlu gönüynən barışır.

Qalan şey yalandı, yalan,
Bir sualdı mənə qalan:-
Kölənin köləsi olan
Hansı günüynən barışır?!

Hər işin gözəldi…

Hər işin gözəldi sənin, ay gözəl,
Sən mənə zülmü də gözəl verirsən.
Açılır ovucun ağ zambaq kimi,
Həsrəti vüsaldan əzəl verirsən.

Özüyün özündən xəbərin yoxdu,
Bu boyda dünyaya sığışmır ədan.
Düzlərdə pələsəng olub qalmışam,
Dağdan səsin gəlir, dəryadan sədan.

Yollar bihuş olur sən yeriyəndə,
Qarşına yüyürür güllü cığırlar.
Quşlar budaqlardan, balıqlar sudan,
Çiçəklər çəməndən sənə baxırlar.

Qəddinə küsənir sərv ağacları,
Dəli qızılgülün hirsi qındadı.
Yerindən tərpədir ətrin daşları,
Yer üzü heyranlıq məqamındadı.

Belə ovsunlayan olmayıb məni,
Sehir qızı sehir, sirr qızı sirsən.
Öyrətmən yaradıb yaradan səni,-
Bəşərə gözəllik dərsi verirsən.

 

***
Könül, bunca qəm eləmə,
Qalmarıq naçar, inşallah.
Yerdən umud gözləməyən,
Quş olub uçar, inşallah.

Ovcunda boğulur səsin,
Sızlama Allah bəndəsi.
Bu yerin, göyün yiyəsi,
Bir gün nur saçar, inşallah.

Haq deyib haqlayan Tanrı,
Haqqa gün ağlayan Tanrı.
Bir yandan bağlayan Tanrı,
Bir yandan açar, İnşallah.

Bir sənsən könlümdə…

Qəlbində yerim yox, köksündə necə?…

Qəlbimin başında qurulu taxtın,
Köksümün üstündə yerin bəllidi.
Bir sənsən könlümdə, bu gecə haqqı,
Bir də sənsizliyin sitəmləridi.

Payız yarpağıtək saralıb-sollam,
Üstümü almağa qarlı qış gələr.
Qanlı qismətimin qurbanı ollam,-
Bəlalı sevdalar mənə tuş gələr.

Sən də xoş gəlibsən, buyur başa keç,
Könül ovçusunun yeri başdadı.
Mənim kimi şikar görübsənmi heç?-
Mənim tək şikarın yeri başqadı.

Aman ver, söküldü canımın tabı,
Ruhumun qalası baxışlarında.
Mələk “günah”ı var, şeytan “savab”ı
Zalımın balası, baxışlarında.

Mən eşq əsiriyəm, gül sevdalısı,
Bircə bülbüllərə həsədim qalır.
Mən eşqə düşəndə canla düşürəm,
Çıxanda quruca cəsədim qalır.

Qəlbimin başında qurulu taxtın,
Köksümün üstündə yerin bəllidi..
Bir sənsən könlümdə, bu gecə haqqı,
Bir də sənsizliyin sitəmləridi.

Tural Adışirinin təqdimatında

Oxunma sayı: 382

QAZAX, QIRĞIZ, ÖZBƏK, TATAR… dostlarımdan gələn zənglər

Bugünlərdə türk ölkə və topluluqlarından çoxsaylı zənglər almaqdayam.

– Özünün türk dünyası ünvanlı çalışmaları ilə seçilən, Turan sevdasını ruhuna, özkeçmişinə hopdurmuş Azər-baycanlı aydın¬lardan kimlərin yenidən Millət vəkili mandatı qazanması türk dünyası aşiqlərinin sövq-təbii maraq dairəsindədir. Daşkənd, Almata, Nur-Sultan, Bişkek, Ankara, İstanbul, Lefkoşa… Üsküp, Məcidiyyə, Budapeşt… Kazan, Ufa, Çeboksari, Yakutsk… Ağməscid (Kırım), Komrat (Qaqauz Yeri)… – uzaqlardakı doğma ocaqlar, isti ürəklər Bakını arayır, Bakını soruşur, Bakını sevirsə… bu özü başlı-başına bir dünyadır, gözəllikdir. – Elə deyilmi? – Hələ Təbriz, Kərkük, Dərbənd, Borçalı..! – Birimizin uğuru, uğursuzluğu yaxın-uzaq ellərdə duyulursa, bu bəxtiyarlığın ta özüdür. Biz də, burada (Bakıda, Gəncədə, Şəkidə, Qubada, Salyanda, Naxçıvanda…) türk ölkə və topluluqlarında olub-bitənlərə heç amma heç biganə deyilik, əlbəttə!
Tanrı bizə olan güvəni sarsıtmasın və bizlərə güc-qüvvət versin!

Vaxtı ilə mənim başqanlıq etdiyim Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi xətti ilə Azərbaycana səfər etmiş çoxsaylı dostların, ortaq nəşrlərin iştirakçılarının tez-tez soruşduğu, adını ürəklə çəkdiyimiz ortaq dost, paşakönüllü aydınlarımızdan biri Millət vəkili dr.Cavanşir Feyziyevdir. Qarşı aylarda Cavanşir müəllimin rəhbərlik edəcəyi heyətlə Bişkekə səfərimiz nəzərdə tutulub. (Əslində ötən ilin dekabr ayına planlaşdırılmış səfər, seçkilərlə bağlı ertələnib.) Biz Bişkekdə həm (Bakıda çıxmış) “Gənc Qırğız şeiri antologiyası”nı qırğız ədəbi ictimaiyyətinə təqdim edəcək, həm də Azərbaycan şair və yazıçılarının əsərlərinin qırğızcaya çevrilməsi və nəşri, Azərbaycan hə¬qiqətlərinin yayğınlaşması kimi məsələləri müzakirə edəcək, qərara bağlayacağıq. Nə xoşdur ki, ötən il Cavanşir müəllimin dəvəti ilə Bakıya səfər etmiş, Milli Məclisdə qəbul edilmiş qırğız ya¬zarları onu yenidən Millət vəkili statusunda görəcək.

“Yeni Tatar şeiri antologiyası“, “Yeni Qazax şeiri antologiyası”, “Gənc Qırğız şeiri an-tologiyası”… onlarla digər nəşrimizdə önsöz yazarı, rəyçi, məsləhətçi, layihə rəhbəri kimi fərqli şəkillərdə öz dəstək və məhəbbətini göstərmiş Millət vəkilimiz, türk xalqlarının təkcə siyasətdə və iqtisadiyyatda deyil, ədəbiyyat çalışmalarında (ümumən mədəniyyətdə!) da birgə olmasını daim təbliğ edən və bunun üçün əlindən gələni əsirgəməyən aydınlarımızdandır. Böyük türk dünyasında Cavanşir müəllimin könül süfrəsinə bələd olanlar onun yenidən mandat qazanmasını öz milli məclislərinə seçkilərdə özləri yaxud bir yaxınları, doğmaları uğur qazanıbmış kimi sevinclə qar¬şılayır. Qürurvericidir! – Min km-lərlə uzaqda doğma sanılmaq, əziz bilinmək hər adama nəsib olmur.

Cavanşir müəllimlə tanışlığım necə olub? – İllər öncə Bakıda “Türk dövlətləri birliyi” adlı kitabın nəşr olunması haqqında xoş bir xəbər oxudum. Biləndəki həmin fundamental kitabı Millət vəkili yazıb, açığı, ikiqat sevinc hissi keçirdim. Bu, yaradıcılığına bələd olduğum Millət vəkil-lərindən, alimlərdən biri deyildi – mənimçün yeni imza idi. “Türk dövlətləri birliyi” kitabının sonralar qardaş ölkələrin türkcəsinə çevrildiyini bildim, daha da şad oldum. Millət vəkilimizlə yaxından tanışlıq, necə deyərlər, şərt olmuşdu. Onunla ilk dəfə “NİZAMİ” kinoteatrında, Yunus Əmrəyə həsr edilmiş möhtəşəm bir filmin təqdimatı zamanı tanış oldum, fürsətdən istifadə edib, qiymətli kitabını avtoqrafla aldım.
Sonrakı görüşümüz özünü çox gözlətmədi. Bir gün mənə tanımadığım nömrədən zəng gəldi. – Zəng edən Cavanşir müəllimdi. – Mətbuatda mənim Qırğız Respublikasının “Tolktoqul Satıganov” medalına, bir sıra türk ölkə və topluluğunun yazıçılar, gənclər qurumunun, habelə TÜRKSOYun təltifinə layiq görülməyim haqqında informasiyanı oxumuş, lütf edib, təbrik etmək istəmişdi. Nə gizlədim, kiçik işlərimi böyük qiymətləndirmiş təltif edənlər kimi, təltiflərə görə məni təbrik etmək ürəyindən keçmiş, bununçün ürək sözlərini əsirgəməmiş aydınımızın bu hərkəti də məni duyğulandırdı, adı könlümə yazıldı. Mənim də gücüm könlümə çatır, zatən.)

Sonrakı illərdə Cavanşir müəllimlə birgə tərtib etdiyimiz plan əsasında Qazaxstan, Qırğız Respublikası, Türkiyə, eləcə də Rusiyanın türksoylu ölkələrinin gənc yazarları ilə bağlı layihələr həyata keçirdik və bu layihələrin hazırlanması, gerçəkləşdirilməsi zamanı mən Cavanşir müəllimin türk dünyasına böyük məhəbbətinin dərindən şahidi oldum. Türk tarixinə yaxından bələd olan aydınımızın türk dünyasının müxtəlif guşələrindən Azərbaycana gələn qonaqlarımızla görüşləri mənim onu daha yaxından tanımağım üçün geniş imkanlar yaratdı. Cavanşir müəllimin hər bir türk məmləkətinin keçmişi və bu günü haqqında ətraflı bilgiləri bizi (məni və qonaqlarımızı) heyran edirdi. Bəzən elə olurdu, qonaq yazarlar öz ölkələri, tarixləri haqqında Millət vəkilimizin dediyi faktlrı ilk dəfə eşitdiyini etiraf edirdi. Cavanşir müəllimin türk dünyasının gələcəyinə inamlı baxışı bu baxışı arqumentləşdirməsi isə başqa bir aləmdir.
Daha sonra Cavanşir müəllimin “TÜRK DÜNYASI” beş cildliyi gün üzü gördü. Əlbəttə, belə bir nəfis nəşrin şəxsi kitabxanamda olmasını istəyirdim. Mən bir bağlama “TÜRK DÜN-YASI” istəmişdim, Cavanşir müəlim nə az-nə çox, düz 20 bağlama (!) kitab göndərmişdi – “uyğun bildiyin dost-tanışa da hədiyyə edərsən” deyə…
Belə örnəkləri (məhz ÖRNƏK!) xeyli sadalaya bilərəm amma məqsədim o deyil və zatən ariflər üç-dörd örnək əsasında belə, haqqında danışılan aydının üfüqgenişliyi, hadisənin məna dərin¬liyi üzərinə fikir hasil edir.
Bunları niyə xatırladıram? Yazımın əvvəlində dediyim kimi, Cavanşir müəllim bugünlərdə Şəkililərin böyük məhəbbəti və dəstəyi ilə üçüncü dəfə Millət vəkili mandatını qazandı və demək ki, biz qardaş Qırğz Respublikasına üçqat sevinclə gedəcəyik. Səfərdən öncəsə əziz bayramımız – YENİGÜN – NOVRUZ Bayramı gəlir. Bu bayram günlərində örnək hərəkətlər etmiş insanlara şük¬ran¬lığımızı bir daha bildirməklə, təmənnasız köməklikləri xatırlatmaq, tirajlamaq savab və şükran dəftərində olsa gərək…

Var, olun, sayın vəkilim!
Türk ellərindən gələn zənglərin mənəvi məsuliyyəti üzərimdə qalmasın istədim – Turan yazarlarının təbriklərini qəbul edin.
Elm-sənət və xeyirxahlıq bayrağınız uca olsun!

Salam-sayğılarla,
Əkbər QOŞALI

Oxunma sayı: 213