Category Archives: YAZILAR

Təkrarsız, bənzərsiz və əlçatmaz Müşfiq

Hələ xoşbəxtlik eyforiyası soyumamış Qələbəmizdən sonra ilk bədbin günümüzü bu gün yaşadıq. 6 yanvar milli mədəniyyət tariximizdə ən böyük qurban verdiyimiz günlərdən biri kimi yaddaşlarda qalıb. Unudulmaz şairimiz, milli mədəniyyətimizin şəhidi Mikayıl Müşfiqin namərdcəsinə güllələndiyi günün 83-cü ildönümüdür.

Müşfiqi xatırlayanda həmişə qara buludlu səmada parlaq bir ildırım çaxşışı gəlir gözlərim önünə. Maraqlıdır, hamı bilir ki, ildırım çox güclü bir təbiət hadisəsidir. İldırım çaxanda yeri, göyü, ətrafı, meşəni, insanı, binanı – hər şeyi yandıra bilər. Hamı ildırım çaxmasından vahimələnir. Amma saniyələr içində görünüb itən bu güclü işıqda elə bir möcüzə yaşayır ki, hamı istəyir onu seyr etsin. Öz istəyini anlayana qədər ildırım kainata sehrli bir işıq seli buraxıb yox olur. İnsan vahiməni unudub gözlərini səmanın dərinliklərinə dikir və “kaş bir də çaxaydı, ona yaxşı-yaxşı bir də baxardım”- deyə fikirləşir.

Mikayıl Müsfiq də mənim üçün ildırım qüdrətli, ildırım sehrli bir möcüzədir. Müşfiqin Azərbaycan şeirinə gəlişi səmada ildırımın çaxışına bənzəyir – çox parlaq, hər yerdən görünən, yaddaqalan və valehedici. Zəkası ildırım kimi parlaq, qələmi ildırım kimi iti, təəssüf ki, həyatı da elə ildırım kimi ani oldu.

Mikayıl Müşfiqin bir çox şeirləri də az-az rast gəlinən təbiət hadisələri kimi əsrarəngizdir. Onlar insanın ruhuna, zəkasına, şüuruna ünvanlanıb, insanın hissiyatında özünə yuva tapır. Hamı onu hiss edir, amma təsvir etməyə çətinlik çəkir, Müşfiq düşüncəsini anlayır, amma onu Müşfiq dərki səviyyəsində anlada bilmir. Müşfiq saf sulu bir dərya kimi görünür. Hər dəfə ona baş vuranda daha dərin olduğunu anlayırsan. Mikayıl Müşfiq o ədiblərdəndir ki, şəxsiyyəti ilə yaradıcılığı arasında qalın bir bərabərlik işarəsi qoymaq olar. O özü də yaradıcılığı kimi nadirdir, təkrarsızdır. Müşfiq XX əsr Azərbaycan ədəbiyyatında yeganə şairimizdir ki, 50-ə yaxın şeiri yalnız ağızdan-ağıza ötürülərək bərpa edilib. Müşfiq təkcə Azərbaycan şeirində deyil, bütövlükdə türk xalqları ədəbiyyatında və ümumiyyətlə dünya şeiri kontesktində də ciddi və örnək sayılacaq bir hadisədir.

Saf Azərbaycan türkcəsi, şeirlərinin gözəl, təkrarsız ritmi, ən uca dağları aşan sonsuz xəyal gücü ilə o, Azərbaycan ədəbiyyatında özünə əbədi abidə ucaldıb. Bu gün qardaş Türkiyədə də Müşfiqi öyrənir, ona valeh olurlar. İnsanlıq hissiyyat qabiliyyətindən məhrum olmayınca Müşfiq seviləcək və sevən ürəklərdə yaşayacaq.

Mikayıl Müşfiq nəsil şəcərəsi ilə də bizim üçün əzizdir – ulu babası, bir türk sufisi aşıq Əliqulu, atası isə həm dünyəvi, həm də dini təhsil verən müəllim və şair Əbdülqadir Visaqi olub. Mənfur düşmən necə qıydı belə bir gəncə?! Əslində amansız Stalin represiyyalarının qanlı maşını Mikayıl Müşfiqi, Əhməd Cavadı, Hüseyn Cavidi, Seyid Hüseyni və başqa böyük ədiblərimizi məhv edəndə bu şəcərələri də, bu saf şəcərələrdən toxunmuş milləti və milli ruhu da məhv etmək istəyirdi. Amma belə olmadı. Mümkün deyildi. Çünki ildırım çaxandan sonra bu çaxışın əks-sədası qulaqlardan, əsrarəngiz parıltısı isə xəyallardan getmir. Şahanə çaxış təkrar-təkrar səslənir, təbiətinin bütün rənglərinin qarışığından yaranmış al-əlvan şüalar seyrəlməkdə olan buludların arasından görünür, bərq vurur. Sonra yağış yağır, tozu-torpağı yatırır, torpağı canlandırır, bərəkətləndirir. Sonda isə böyüklü-kiçikli bütün insanların sevincinə səbəb olan yeddi rəngli göyqurşağı göy üzünə çıxır. Bax, biz bu gün Müşfiqi o göyqurşağı kimi görürük və sevirik. Təkrarsız, bənzərsiz və əlçatmaz bir gözəllikdir Müşfiq.

Cavanşir Feyziyev

Fəlsəfə doktoru, millət vəkili

6 yanvar 2020

Oxunma sayı: 34

Qarabağın gözyaşı – Rafael NİYAZBEK

Rafael NİYAZBEK
şair, Qazaxıstanın Əməkdar İncəsənət xadimi

QARABAĞIN GÖZYAŞI

Qardaşın müqəddəs Qarabağ yurdu,
Uzun illər işğal altında qaldı;
İki dövlət arasında hərb oldu,
Hər tərəfi yaxan atəş ucaldı.

Suvardı torpağı acı göz yaşı –
Qarabağı qara güclər qaraltdı.
Nur çöhrəli axar çaylar çəkildi,
Ağaclar qurudu – kölgəsiz qaldı…

Qan-qada içində şərəf əzildi,
Demirəm, cavanlar atlanmamışdı.
Saf çöhrəsi soldu Qarabağımın,
Ümidsiz günümüz heç olmamışdı…

Bir bəla kök atıb, böyürsə əgər,
Nə üçün düz-dünya susqun dayanar?
Qarabağ şərəfi zədələnərkən,
Acı duymadımı barı qardaşlar?

Dünya yaranandan bugünə qədər,
Ağlayan rüzgarlar əsər hər yana.
Qarabağdan qalxan ahu-nalələr,
Yayılar cahanın dörd bucağına.

Həmişə dərdlinin yanında oldum,
Şeirim qanadlandı diyarbədiyar.
Əlbət, türk dünyası bir yumruq olsa,
Müsəlman torpağı heç vaxt ağlamaz…

Gün doğmadan nələr doğar… bil, bunu,
Bulud göyüzündən qatarla keçər…
Qardaşlarım, azad olduğu gündü,
Daha Qarabağın gözləri gülər.

(Uyğunlaşdıran: Əkbər Qoşalı)

Oxunma sayı: 114

Dünya yazarlarından Azərbaycan Prezidentinə həmrəylik məktubu

Dünyanın bir qrup tanınmış şair, yazıçı və ədəbiyyatşünası Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevə həmrəylik məktubu göndərib. Bu barədə, tanınmış yazar Əkbər Qoşalı məlumat verib. Ə. Qoşalı bildirib ki, məktub, Azərbaycanın könül dostu, qardaş Özbəkistanın nüfuzlu “Kitab dünyası” qəzetinin baş redaktoru, Dünya Gənc Türk Yazarlar Birliyi (DGTYB) Məsləhət Şurasının üzvü Xasiyyət xanım Rüstəmin təşəbbüsü ilə yazılıb. O qeyd edib ki, Xasiyyət xanım Azərbaycan Respublikasının Ermənistan tərəfindən məruz qaldığı elanolun­mamış müharibənin acı nəticə­lərinə, Azərbaycanın öz ərazi bütövlüyünü bərpa etməsinə, xalqımızın haqq işinə, bir sözlə, Azərbaycan həqiqətlərinə öncələr də biganə qalmayıb; necə deyərlər, candan-könüldən davranıb. O, düşmənin iyulda Tovuza hücumu vaxtı, Qarabağ ağrılarını, Azərbaycan həqiqətlərini mükəmməl poetik dillə ifadə edən “Adı Lalə idi o qızın” adlı poema yazıb.

Dünyanın müxtəlif coğrafiyalarında, fərqli ölkələrdə və şəhərlərdə yaşayıb-yaradan 14 tanınmış ədibin adları:

Gjeke Marınaj – ABŞ, Rudolf Marky – Albaniya,
Sungrye Han – Güney Koreya,
Biplab Majee – Hindistan,
John Farndon – İngiltərə,
Karlos Ernesto Garsia – İspaniya,
Rosalba Fantastico di Kastron – İtaliya,
Sovan Bhattacharya – Kəlküttə,
Daniela Andonovska-Trajkovska – Quzey Makedoniya,
Xasiyyət Rüstəm – Özbəkistan,
Vadim Teryoxin – Rusiya,
Mehmet Nuri Barmaqsız – Türkiyə,
Coşqun Qarabulud – Türkiyə,
Mai Van Phan – Vyetnam

Xasiyyət Rüstəmin təşəbbüsü ilə imza­ladığı məktubda, Azərbaycanın haqlı işinə dəstək, xalqımızın xarakterinə və mədəni irsimizə məhəbbət ifadə olunub.

Azərbaycan Prezidenti cənab İlham Əliyevə

Həmrəylik məktubu

Hörmətli cənab Prezident!

Bu gün ölkənizi narahat edən durum və bölgədəki savaş bütün dünyanı, eləcə də, biz şair-yazıçıları da narahat edir; amma Sizin güclü elminiz, mislsiz diplomatiyanız və xalqınıza olan sevginiz bizə sadəcə təskinlik vermir, əminik ki, xalqınızın, millətinizin qəlbində də sabahkı işıqlı günlərə, xoşbəxt gələcəyə ümid oyadır.

Əslində, biz – bütün dünya yazarları hər cür müharibəyə qarşı­yıq, ancaq Sizin durumunuz insanı düşünməyə vadar edir. Çünki Siz başqa bir ölkənin torpağı üçün savaşmırsız, özölkənizdə öz torpağınız üçün savaşırsız! Bütün siyasətçilərin vurğuladığı kimi, Sizin və Sizin xalqınızın başqa seçimi qalmayıb və ən son yol bu idi… – Azərbaycanın sabahı, xalqın gələcəyi üçün vuruşmağın vaxtının gəldiyi görsənir.

Azərbaycan xalqı dünyaya nə qədər dahilər, ulu alimlər verib. Azərbaycan gözəl insanları, qonaqpərvər xalqı ilə dünyayda məşhurdur; onların bu sınaq günlərində də, özlərinin təmkini və insansevərliyi ilə bütün dünyaya örnək olacağına ümidvarıq.

Sizi və mehriban xalqınızı ürəkdən dəstəkləyirik və bu xalqdan gələcəkdə də yeni dahilər yetişəcəyinə inanırıq.

***
Озарбайжон Президенти Жаноб Илҳом Алиевга
ҲАМДАРДЛИК МАКТУБИ

Ассалому алайкум, Жаноб Президент!

Бугун Мамлакатингизни безовта қилаётган аҳвол ва ҳудудий можаролар бутун дунёни ва шу жумладан, Биз шоир-ёзувчиларни ҳам ташвишга солмоқда. Аммо, Сиздаги кучли билим, беқиёс дипломатия ва Халкингиз – Миллатингизни севишингиз бизга таскин берибгина қолмай, халқингиз қалбида эртанги ёруғ кунларга, бахтли келажакка умид уйғотади.

Аслида Биз, Бутун Дунё Шоир-Ёзувчилари ҳар қандай урушга қаршимиз, аммо, Сиздаги ҳолат одамни ўйлашга мажбур қилади… Чунки, Сиз ўзга Мамлакат тупроғи учун эмас, Ўз юртингизда, Ўз тупроғингиз учун курашмоқдасиз! Бутун Сиёсатчилар таькидлаётгани каби, Сизнинг ва халқингизнинг бошқа танлови қолмаган ва энг сўнгги чора шу эди… Озарбайжоннинг эртаси, Халқнинг келажаги учун ҳаракат қилиш вақти келганлиги таькидланмоқда.

Озарбайжон халқи жаҳонни қанчадан-қанча даҳолар, улуғ Алломалар билан сийлаган. Озарбайжон ажойиб инсонлари, меҳмондуст халқи билан дунёга машҳур. Улар бугунги шундай синовли кунларда ўзларининг сабр-тоқатлари ва инсонпарварлиги билан бутун дунёга намуна бўлишларига умид қиламиз!

Сизни ва меҳрибон Халқингизни сидқидилдан қўллаб-қувватлаб, бу халқдан эртага кўплаб Даҳолар етишиб чиқишига ишонамиз.

Oxunma sayı: 229

Karabağ Azerbaycan’dır

Güngör YAVUZASLAN

Sen sus can Azerbaycan ben yanayım
Karalar bağlasın şanlı hilal tutsaktır bu diyar
Çırpınmasın Karadeniz

Tuna nehri yıksın etrafını
Sen sus can Azerbaycan ben yanayım
Şen yuvalarda kurulmasın sofralar
Vurulursa alaca gecede düğün davullar
Bir çadırdaysa göçer Azeri analar
Alınan nefes haram, yaşanan güne yanayım
Ah Baku gene bekler Nuri Paşayla neferleri
Bir konak yolda olsa gene laleler
Gence de düze çıksa kırmızı kalpaklar
Bir bayram günü gene yaşansa Karabağ’da
Şehitler sarsa bu toprakları Tenha Mezarlarda
Gene bir Vahabzade gelse şiirler yazsa
Bin atlı akıncılar koşsa gelse Mohaç Meydanından
Çocuklar gibi şen olsalar Kafkas dağlarında
Bir gece Genç Osman gelse kapılara
Allah Allah deyip açsa tutsak diyarları

Sen sus can Azerbaycan ben yanayım
Bir Şubat akşamı Hocalı da ağıtlar yükselirken
Uzaklardan bakan biz utanalım sen sus
Bir küçük göçmen Azeri oğul tutsun yakamdan
Sorsun bana yetim kalmasının hesabını
Sen Karabağ toprağı kara, dağı yeşil tutsak yanım
Dörtyüz milyonluk bir Türk Dünyasıyım
Tam sinemde yarasın sen kanarsın sen
Gece sussun, gün sussun, her şey anlamsız
Şehitlerim nöbete durmuş ayakta kefensiz
Haydi, çok sustun koca çınar ayaklan
Kurtulsun Karabağ bozkurtlarım dikilsin
Türk’e Türk dosttur tek böyle bilinsin
Çok ağladın şen olasın Azerbaycan
Karabağ kalasına ay-yıldız çekilsin.

Oxunma sayı: 213